تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٢
منظور از «الَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ» همان كتب آسمانى است، كه قبل از قرآن بر پيامبران ديگر نازل شده است؛ چرا كه اين تعبير در بسيارى از آيات قرآن، به همين معنى- مخصوصاً بعد از ذكر قرآن- به كار رفته، و اين كه: بعضى احتمال دادهاند منظور «معاد» و يا «محتواى قرآن» بوده، بسيار بعيد به نظر مىرسد.
به هر حال، انكار ايمان نسبت به كتب انبياى پيشين، شايد به اين منظور بوده، كه قرآن روى اين مطلب، تكيه مىكند كه نشانههاى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در «تورات» و «انجيل» به وضوح آمده است، آنها براى نفى نبوت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله كتب آسمانى ديگر را نيز نفى مىكنند، و مىگويند: نه به اين كتاب ايمان مىآوريم نه به كتب پيش از آن!
آن گاه به وضع آنها در قيامت پرداخته، روى سخن را به پيامبر صلى الله عليه و آله كرده، مىگويد: «اگر ببينى هنگامى كه اين ستمگران در پيشگاه پروردگارشان براى حساب و دادرسى بازداشت شدهاند (از وضع آنها در حيرت فرو خواهى رفت) در حالى كه هر يك از آنها گناه خود را به گردن ديگرى مىاندازد، و با يكديگر مشغول به جدال و مخاصمهاند»؟! «لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ الْقَوْلَ». «١»
بار ديگر از آيه فوق استفاده مىشود كه: يكى از مهمترين مصداقهاى «ظلم» همان «شرك و كفر» است.
تعبير به «عِنْدَ رَبِّهِم»، اشاره به اين است كه، آنها در پيشگاه كسى حاضر مىشوند كه مالك و پروردگار آنها بوده، و چه شرمسارى از اين برتر و بالاتر، كه انسان نزد كسى احضار گردد كه هرگز به او و فرمانهايش ايمان نياورده، در حالى