جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٣٦ - ٢ تعصّب در پیروی کورکورانه از باورهای گذشتگان

فرعون كه به شدت از عمل ساحران خشمگين شده بود، گفت: پيش از آنكه من اجازه دهم ايمان آوريد؟! سپس دستور داد دست و پاِی ساحران را از دو جهت مخالف قطع کنند و آنان را بدار بِیاوِیزند.

ساحران در مقابل اِین تهدِید در پاسخ گفتند: هر كارى مِی‌خواهى بكن، ما بسوى خدا باز مِی‌گرديم و اميدواريم كه از گناهان ما درگذرد و مشمول لطف خود قرار دهد.[١]

٢. تعصّب در پِیروِی کورکورانه از باورهاِی گذشتگان

پافشارِی بر عقائد گذشتگان بدون منطقِ صحِیح و دلِیل محکم، همان تعصّب جاهلِیّت برخاسته از جهل و نادانِی است. قوم هود نسبت به اعتقادات آباء و اجداد خود تعصّب شدِید داشتند و بدون تعقل و بِی‌قِید و شرط از آنان تبعِیت مِی‌کردند. آنان به پِیامبر خود گفتند: آِیا مِی‌خواهِی تنها خداِی ِیگانه را بپرستِیم و آنچه را پدران ما پرستِیده‌اند، رها کنِیم!(قالُوا أَ جِئْتَنا لِنَعْبُدَ اللّهَ وَحْدَهُ وَ نَذَرَ ما کانَ ِیَعْبُدُ آباوءُنا)[٢]

قرآن جواب آنان را چنِین مِی‌دهد: اگر پدران شما تعقل ندارند و در گمراهِی واضح هستند باز هم از آنان پِیروِی مِی‌کنِید.(أَ وَ لَوْ کانَ آباوءُهُمْ لا ِیَعْقِلُونَ شَِیْئاً وَ لا ِیَهْتَدُونَ)[٣]

Q نکته: بت‌پرستِی در آِیه فوق خصوصِیت ندارد اگر کسِی در زمان حاضر معتقد شود به چِیزِی که پاِیه و اساس عقلاِیِی ندارد و برخواسته از موهومات و شاِیعات و رسم و رسوم گذشتگان باشد ِیا بدون دلِیل از کسِی جانب‌دارِی کند و بِی‌دلِیل قوم ِیا نژاد و ِیا مذهب خود را برتر و بهتر بداند چنِین کسِی تعصّب جاهلِیت را دارد.

فرض کنِید شما در صف سوپرمارکت براِی پرداخت هزِینه مواد غذاِیِی اِیستاده‌اِید و فردِی تصمِیم دارد که در صف جا بزند و شما از رفتار او به شدت ناراحت مِی‌شوِید تا اِین که متوجه مِی‌شوِید او هم کلاسِی شما ِیا از اقوام و آشناِیان شما است حال اگر به اِین جهت از او جانب‌دارِی کنِید اِین همان تعصّب جاهلِیت است.

[١] سوره شعراء، آِیه ١٠.

[٢] سوره اعراف، آِیه ۷۰.

[٣] سوره بقره، آِیه ۱۷۰.