جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٣٨١ - ٣٧ نمونهای از فروتنی رسولالله صلّی الله علیه و آله

٣٥. تکبّر نکن، اگر نمِی‌دانِی مردانه بگو نمِی‌دانم!

يكى از خطباى معروف به بالاى منبرى رفت كه سه پله داشت و براى مردم صحبت مِی‌کرد. زنى از پايين منبر مسئله‌اى پرسيد: او گفت: نمِی‌دانم. زن گفت: تو كه نمِی‌دانى پس چرا سه پله از ديگران بالاتر نشسته‌اى؟

جواب داد: اين سه پله‌اِی که بالاتر نشسته‌ام به اندازه‌اى است كه مِی‌دانم و شما نمِی‌دانيد. اگر بنا بود به اندازه مجهولاتم بالا بروم، لازم بود منبرى درست كنم كه تا فلك الافلاك بالا برود.

Q نکته: ابن‌مسعود علِیه السلام مِی‌گويد: (قل ما تعلم و لا تقل ما لا تعلم) آنچه را مِی‌دانى بگو و اگر از تو پرسِیدند از چِیزِی که نمِی‌دانى با كمال صراحت و مردانه از روِی تواضع بگو نمِی‌دانم.[١]

٣٦. جا گرفتن حکمت در قلب متواضع، رجوع شود به جلد سوم شماره۲۹ بخش: آداب تبلِیغ، داستان ٥ با عنوان: تواضع در برخورد با عموم مردم،ص: ١٣٦.

Q نکته: در اِین داستان حضرت عيسى علِیه السلام به ِیارانش فرمود: با تواضع حكمت در قلب متواضع مِی‌روِید نه در قلب متكبر. ِیکِی از شاگردان مرحوم علامه طباطباِیِی اِیشان را چنِین توصِیف مِی‌کند: در طول سِی سال که افتخار شاگردِی اِیشان را داشتم هرگز کلمه «من» را از اِیشان نشنِیدم و در عوض آن کلمه نمِی‌دانم را بارها شنِیده‌ام. همان کلمه‌اِی که مردم گفتنش را ننگ مِی‌دانند.[٢]

[١] سِیرِی در سِیره نبوِی، شهِید مطهرِی، ج ١ ص: ٢٠٢.

[٢] سِیماِی فررزانگان، ص: ٢٩٧. از خودستاِیِی و خودپسندِی به شدت دورِی مِی‌کرد، رجوع شود به شماره ٤٥، در همِین جلد، بخش دوم، داستان شماره ٣٧ با عنوان: مرد عمل، ص: