جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٨ - ٧ سوال آیا پیشوایان دین علیهم السلام از دانش پزشکی برخوردار بودند؟
امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام فرمود: (سَلونِی قَبلَ أن تَفقُدونِی فَلَأَنَا بِطُرُقِ السَّمَاءِ أَعْلَمُ مِنِّي بِطُرُقِ الْأَرْضِ)[١] پِیش از آنکه من را از دست بدهِید از هر چه مِیخواهِید بپرسِید که مطلع به آن هستم.
امام رضا علِیه السلام فرمود: اگر خداوند بندهاِی را از بِین بندگان خود برگزِیند «به نبوّت ِیا به امامت» سِینه او را براِی اِین کار وسعت بخشِیده و چشمههاِی حکمت را در دل او جارِی سازد. تمام علوم را به او الهام نماِید به طورِی که نه در پاسخِی فرو ماند و نه به راه خطا رود. (فَلَم ِیعِی بَعدَهُ بِجَواب و لا ِیحَِیرُ فِیهِ عَنِ الصَّوابِ)[٢]
پِیشواِیان دِین بِیتردِید از دانش پزشکِی برخوردار بودهاند لکن چون رسالت آن بزرگواران تبِیِین مسائل دِینِی بوده، ورود آنان در مسائل پزشکِی، مانند ورود آنان به ساِیر علوم، بهصورت موردِی و گاه بهعنوان کرامت و اعجاز بوده است، نه بهصورت دائم و بدان نحو که مردم به دِیگر پزشکان مراجعه مِیکنند. با اِین حال رواِیات طبِی به چند دسته تقسِیم مِیشوند:
دسته اول: جنبه کرامت ِیا اعجازِ پِیشواِیان دِین را دارد مثل آنچه قرآن در بِیان معجزه حضرت عِیسِی علِیه السلام نقل نموده است: (وَ أُبْرِئُ الْأَکمَهَ وَ الْأَبْرَصَ وَ أُحِْی الْمَوْتِی بِإِذْنِ اللَّه)[٣]
دسته دوم: در مورد پِیشگِیرِی از بِیمارِیها وارد شده است.
دسته سوم: در مورد درمان برخِی از بِیمارِیها وارد شده است. حال ِیا درمان از طرِیق تعوِیذات به قرآن و دعا و ِیا از طرِیق دارو. اگر رواِیتِی از نظر سندِی صحِیح باشد و در آن توصِیه به داروِیِی شده باشد و درمان آن به تجربه ِیا علم روز ثابت شده باشد استفاده از آن دارو براِی درمان مانعِی ندارد. هِیچ منافاتِی ندارد که طبق عرف عقلاِی عالَم به پزشک متخصّص رجوع کرد و در اِین جهت اگر درمانِی بوسِیله طب سنتِی ثابت شده و مخالف با علم روز ندارد به آن هم عمل نمود.
[١] نهج البلاغة، سِید رضِی، ص: ٢٨٣.
[٢] عيون أخبار الرضا علِیه السلام ج ١، ص: ٢٢١.
[٣] سوره آل عمران، آيه ٤٩.