جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٤٧ - ٢١ تعصّب بیجا درباره پدر و مادر

در اين هنگام پِیامبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله وارد شد و سلمان گزارش جريان را به عرض آن حضرت رسانِید. رسول اكرم رو به آن جماعت كرد و فرمود: اى گروه قريش، خون يعنى چه؟ نژاد يعنى چه؟ نسب افتخار‌آمِیز هر كس دين او است.

مردانگى هر كس خلق و خوى و شخصيت او است. اصل و ريشه هر كس عقل و فهم و درك اوست. (يا مَعْشَرَ قُرَيْش انَّ حَسَبَ الرَّجُلِ دينُهُ وَ مُروءتَهُ خُلْقُهُ وَ اصْلَهُ عَقْلُهُ) چه ريشه و اصلِی بالاتر از عقل؟ يعنى افتخار به حسب و اجداد گذشته که در خاک پوسيده شده‌اند معنِی ندارد. آنچه مهم و ارزش‌مند است دين و اخلاق و عقل و ادراك فرد است. [١]

٢١. تعصّب بِی‌جا درباره پدر و مادر

مادر و مادر بزرگ ِیکِی از مسلمانان به نام اسماء نزد فرزند خود آمدند و از او درخواست كمك کردند. چون آن دو نفر مشرك و بت‌پرست بودند، اسماء از كمك به آنها امتناع ورزيد و گفت: بايد از پيامبر صلِّی الله علِیه و آله اجازه بگيرم زيرا شما مسلمان نيستيد.

پس نزد پيامبر آمد و اجازه خواست در اِین هنگام آيه ذِیل نازل گشت: (وَ مَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْر فَلِأَنْفُسِكُمْ وَ مَا تُنْفِقُونَ إِلاَّ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَ مَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْر يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ)[٢] هر آنچه را انفاق کنِید «به هر کس که باشد» به نفع خود اقدام کرده‌اِید، نباِید جز در راه رضاِی خدا انفاق کنِید بدانِید که خدا پاداش هر انفاقِی را مِی‌دهد و هرگز به شما ستم نخواهد شد. [٣]

Q نکته: رسيدگى به همه محرومان، يك وظيفه انسانى است. در سيره عملى پيامبر اكرم صلِّی الله علِیه و آله و اوصِیاِی گرامِی آن حضرت نمونه‌هاى متعددِی از كمك به غير مسلمان مشاهده مى‌شود. در آِیه شرِیفه انفاق مال به پدر و مادر مشرک هم با توجّه به شأن نزولِی که براِی آن ذکر شده، جاِیز و بلکه پسندِیده شمرده شده است.

[١] روضه كافى، ج ٨، روايت ٢٠٣.

[٢] سوره بقره، آِیه ٢٧٢

[٣] نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شِیخ طوسِی و ساير مفسرين محمد باقر محقق، ص: ٩٥.