جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٥٠ - ١ تاثير محيط خانواده در تربيت كودك

ه‌: رِیشه‌هاِی رفتارِی کودکان «رِیشه آسِیب‌هاِی اجتماعِی»

اول: محِیط

برخِی از آسِیب‌هاِی شخصِیتِی کودک رِیشه در محِیط زندگِی او دارد. در آموزه‌هاِی دِینِی روِی محِیط و دوست‌ِیابِی تاکِید فراوان شده است. محِیط شامل همساِیه، دوست، محل درس، اقوام و حتِی پدر و مادر و رسانه‌ها نِیز مِی‌شود.

به عنوان مثال كودك ممكن است با دِیدن رفتار پدر و مادر ِیا دوستان خود ِیاد بگِیرد كه کلمه لطفا ِیا متشكرم را بگوِید ِیا با مشاهده رفتارهاِی خشونت‌آمِیز آنان رفتار پرخاشگرانه آنان را ِیاد بگِیرد.

اِین الگوبردارِی از افراد هم سن و سال خود به جهت مقتضِیات زمان بِیشتر است. امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام فرمود:، شباهت اخلاقى مردم به محيط اجتماعى و مقتضيات زمان، بيش از شباهت به صفات والدِین آنهاست. (اَلنّاسُ بِزَمانِهِمْ اَشْبَهُ مِنْهُمْ بِآبائِهِمْ)[١]

١. تاثير محيط خانواده در تربيت كودك

امِیرمؤمنان عـلـى علِیه السلام تربِیت خود را مديون رسول‌خدا صلِّی الله علِیه و آله دانسته و مِی‌گويد: شما قرابت من را با پِیامبر و منزلتِی كه نزد آن حضرت داشـتـم بـه خوبى مِی‌دانيد. طفل خردسالى بودم كه پِیامبر من را در دامان خود نشانده و در آغـوش مِی‌گـرفت و به سينه خود مِی‌چسباند. گاهى من را در جاِی خود مِی‌خوابانيد. از روِی محبت، صـورت بـر صـورت مـن مِی‌گذاشت و من را به استشمام بوى لطيف خود خوشبو مِی‌کرد. هـر روز براى مـن از صفات اخـلاقـى خود، بِیان کرده و امر مِی‌فرمود: تا از رفتار او پيروى كنم.[٢]

Q نکته: امـام حـسـين علِیه السلام در جواب از عبيداللّه‌بن‌زياد كه او را دعوت به سازش كرد، فرمود: دامن پاكى كه من را تربيت كرده‌، من را از پذيرش ذلت بر حذر داشته است. حضرت ابوالفضل علِیه السلام هم در مواجهه با پِیشنهاد امان نامه شمر مشابه همِین کلام را بِیان نمود.

[١] خصائص الائمه علِیهم السلام، ص: ١١٥.

[٢] نهج البلاغه، محمد دشتى خطبه ١٩٢، ص: ١١٨.