من هم عزّت ظاهرِی او را مبدّل به ذلّت ابدِی کردم تا «ماِیه عبرت براِی همگان باشد و» عاقلان بدانند که کافران را مهلت مِی‌دهِیم امّا به حال خود، رها نمِی‌کنِیم: (وَ لا ِیَحْسَبَنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا أَنَّما نُمْلِی لَهُمْ خَِیْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِی لَهُمْ لِِیَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِینٌ) آنان که کافر شدند و راه طغِیان پِیش گرفتند، تصوّر نکنند که مهلت آنان در دنِیا به سودشان است. اِین مهلت براِی آن است که بر گناهان خود بِیفزاِیند.عذاب خوارکننده در انتظار آنها است.[١]

٨. تکبّر، عملِی شِیطانِی و رفتارِی دور از عقل و منطق

ِیکِی از مسلمانان ثروتمند با لباس تمِیز و فاخر محضر رسول اکرم صلِّی الله علِیه و آله نشسته بود که فقِیرِی با لباس کهنه وارد شد و در کنار آن مرد ثروتمند نشست. مرد ثروتمند ِیکباره لباس خود را جمع کرد و خود را به کنارِی کشِید تا از فقِیر فاصله بگِیرد. پِیامبر اکرم از اِین رفتار متکبّرانه سخت ناراحت شد و رو به او کرد و فرمود: آِیا ترسِیدِی چِیزِی از فقر او به تو سراِیت کند؟! مرد ثروتمند گفت: خِیر ِیا رسول‌الله. پِیامبر فرمود: آِیا ترسِیدِی از ثروت تو چِیزِی به او برسد؟ ثروتمند گفت: خِیر! ِیا رسول‌الله. پِیامبر فرمود: پس چرا از او فاصله گرفتِی و خودت را کنار کشِیدِی؟

ثروتمند گفت: من همدمِی «شِیطان» دارم که هر کار زشتِی را در نظرم زِیبا جلوه مِی‌دهد و هر زِیباِیِی را زشت نشان مِی‌دهد. اِین عمل زشت من از وسوسه اوست. اکنون حاضرم براِی جبران اِین اشتباه و رفتار ناپسندم نصف سرماِیه خود را راِیگان به اِین فقِیر مسلمان بدهم. پِیامبر به مرد فقِیر فرمود: آِیا اِین بخشش را مِی‌پذِیرِی؟ فقِیر گفت: نه ِیا رسول‌الله! ثروتمند گفت: چرا؟! فقِیر گفت: مِی‌ترسم ثروت موجب شود که همانند تو متکبّر شوم و رفتارهاِی دور از عقل و منطق از من سرزند. [٢]

٩. توجّه به هداِیت الهِی مانع تکبّر و خود بِینِی

امام صادق علِیه السلام در نصِیحت به عمرو‌بن‌حريث فرمود: اى عمرو! سعِی کن پرهيزكار باشِی و زبانت را از سخن ناشاِیست نگاهدارِی، نگو من خود هدايت يافته‌ام «ِیعنِی به عمل خود

[١] جوامع الحکاِیات و لوامع الرواِیات، ص: ٣٦٥.

[٢] داستان‌هاى بحارالانوار، محمود ناصرى، ج ٢.