جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٣٠٧ - ١٢ توصيف پرهيزكاران در کلام امیرمؤمنان على

١١. نمازخوانِ اهل آتش «لزوم رعاِیت تقواِی مالِی»

رسول اکرم صلِّی الله علِیه و آله فرمود: در قيامت جماعتى از امت من اعمال بسِیارِی دارند كه همانند پارچه سفيد مصرى مِی‌درخشند، ولى گفته مِی‌شود: آنان را در آتش بيفكنيد. اعمالشان پذِیرفته نِیست.

اصحاب عرض کردند: يا رسول آنها آِیا اهل نماز هستند؟! حضرت فرمود: آرِی. علاوه بر نماز، روزه هم مِی‌گِیرند؟! اصحاب گفتند: پس براى چه اهل آتش هستند؟! حضرت فرمود: (إِذَا لَاحَ لَهُمْ شَيْ‌ءٌ مِنَ الدُّنْيَا وَثَبُوا عَلَيْهِ) آنان از کسانِی هستند که چون مال حرامى را بِینند بدون معطلِی آلوده آن مِی‌شوند و حق دِیگران «ورثه، اقوام، شرِیک و دِیگر مسلمانان» را بِی‌پروا مِی‌خوررند. آنان تقواى مالِی ندارند. [١]

١٢. توصيف پرهيزكاران در کلام امِیرمؤمنان على علِیه السلام

روزِی يكى از پيروان امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام به نام همام که مرد عابدِی بود به آن حضرت عرض کرد: يا امِیرمؤمنان اوصاف پرهيزكاران را بيان فرماِیِید چنانکه گوِیا آنان را مِی‌ببينم. امام در پاسخ او مقدارى تأمّل كرد. گويا مصلحت ندانست که به‌صورت تفصِیلِی جواب او را بدهد. لذا به طور اجمال فرمود: اى همام از خدا بترس و نيكوكار باش كه خداوند با پرهيزكاران است. بعد از اصرار همام بر شرح کامل اوصاف متقِین، آن حضرت فرمود: پرهيزكاران در دنيا اهل فضيلت‌ها هستند به اِین صورت که: در گفتار صادقند، در همه امور مِیانه‌رو، اهل افراط و تفريط نِیستند. رفتارشان با مردم همراه فروتنى است.

از آنچه خداوند بر آنها روا نداشته و منع نموده چشم پوشيده‌اند، به علمى كه آنان را سود بخشد گوش فرا داده‌اند. خداوند در نظر آنان بزرگ و غير خدا در نظر آنها كوچك است، باور آنان به بهشت همانند كسى است كه گوِیا آن را ديده و در آن متنعم بوده است و ايمانشان به آتش همانند كسى است كه آن را ديده و مدتِی در آتش گرفتار بوده است...[٢]

[١] عدة الداعي و نجاح الساعي، ص: ٣١٤‌.

[٢] خطبه ١٨٤، به نام خطبه همام.