وقتِی آِیه: (وَ اخَرِِینَ مِنْهُمْ لَمّا ِیَلْحَقُوا بِهِمْ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ)[١] نازل گردِید، شخصِی از پِیامبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله پرسِید: اِین افراد چه کسانِی هستند؟ پِیامبر دست خود را بر شانه سلمان نهاد و فرمود: اگر اِیمان در ستاره ثرِیا هم باشد «کناِیه از دورترِین نقاط عالم» مردانِی از طاِیفه سلمان «اِیرانِیان» به آن دست خواهند ِیافت. (لَوْ کانَ الاِْیمانُ فِی‌الثُّرَِیّا لَنالَهُ رِجالٌ مِنْ هؤُلاءِ)[٢]

٢. تحصِیل علم نافع

روزِی پِیامبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله گروهِی را در مسجد دِید که دور شخصِی جمع شده‌اند. حضرت از آنان پرسِید: اِین مرد کِیست؟ عرض کردند: مرد دانشمندِی است که تارِیخ عرب و جنگ‌هاِی آنان و اشعار دوران جاهلِیت را از همه ما بهتر مِی‌داند. او پدران و اجداد مردم را از هر کس دِیگرِی بهتر مِی‌شناسد. رسول اکرم فرمود: اِین‌گونه دانستنِی‌ها را اگر کسِی نداند ضررِی به او نمِی‌رساند و فاِیده چندانِی هم نصِیب او نخواهد شد! (ذَاكَ عِلْمٌ لَا يَضُرُّ مَنْ جَهِلَهُ وَ لَا يَنْفَعُ مَنْ عَلِمَهُ) آنگاه فرمود: علوم بر سه قسم است. (إِنَّمَا الْعِلْمُ ثَلَاثَه آيَه مُحْكَمَه أَوْ فَرِيضَه عَادِلَه أَوْ سُنَّه قَائِمَه وَ مَاخَلَاهُنَّ فَهُوَ فَضْلٌ)[٣] برخِی از بزرگان کلام حضرت را تفسِیر نموده‌اند به علوم ثلاثه: اخلاق و احكام و عقايد اگر چه تفاسِیر دِیگرِی هم براِی آن ذکر شده است.

موسِی‌بن‌جعفر علِیه السلام فرمود: علم نافع را در چهار چِیز ِیافتم: اول: پروردگار خود را بشناسى. دوم: بدانِی كه خدا چه نعمتهاِیِی را به تو ارزانِی داشته است. سوم: بدانى كه براى چه آفريده شده‌اى. چهارم، بدانِی که چه چيزهاِیى سبب خروج تو از دين مِی‌شود. [٤]

[١] قرآن براِی گروه دِیگرِی از مؤمنان غِیر عرب فرستاده شده که هنوز به مؤمنان ملحق نشده‌اند و او عزِیز و حکِیم است. سوره جمعه، آِیه ٤.

[٢] مجمع البِیان، ج ١٠ ص: ٢٨٤.

[٣] الكافي، طبع دار الکتب الاسلامية، ج‌١، ص: ٣٢‌.

[٤] شرح تبصرة المتعلمين، محمدى، ج‌١، ص: ٦‌. علم و حكمت در قرآن و حديث، ج ١، ص: ٣٢.