جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٦٩ - ٢٢ پشتکار ابوعلی سینا
به تدريس و نوشتن کتب مختلف مشغول شد. نخستين کتاب اِیشان روض و آخرِین کتابشان روضه است كه در مدت شش ماه و شش روز تأليف نمود. دو هزار كتاب از اِیشان و برخِی به قلم شاگردانشان به جا مانده كه دويست جلد از آنها به خط خودش است. اِیشان شبها براى تأمِین مخارج خانواده خود هيزم جمع مِیكرد و بعد از نماز صبح در مسجد مشغول درس مِیشد.[١]
٢١. تفأل به قرآن و ديوان حضرت امِیر علِیه السلام
چون سيدهاشم بحرانى رحمه الله تصمِیم گرفت براى تحصيل علم به شيراز سفر كند پدر اِیشان در اجازهدادن به او تردِید داشت. آخر بنا شد درباره رفتن او استخاره بگِیرند.چون قرآن را گشادند اين آيه آمد: (فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَه مِنْهُمْ طَائِفَه لِيَتَفَقَّهُوا فِِی الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ) [٢] خود ملا محسن هم تفأل زد به ديوان اشعار منسوب به امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام و اين ابيات آمد:
تَغَرَّبْ عَن الأَوْطَانِ في طَلَبِ الْعُلُى وَ سَافِرْ فَفِي الأَسْفَارِ خَمْسُ فَوَائِدِ
تَفَرُّجُ هَمّ، وَ اكْتِسابُ مَعِيشَه وَ عِلْمٌ، وَ آدَابٌ، وَ صُحْبَه مَاجِد
يعنى: براى طلب مدارج عاليه از وطن خود هجرت کن و غربت اختيار كن زيرا در سفرها پنج فايده است: ١. گشايش در اندوه. ٢. كسب معاش. ٣. تحصيل علم. ٤. تحصِیل آداب. ٥. مصاحبت با بزرگان. [٣]
٢٢. پشتکار ابوعلِی سِینا
ابوعلِی سِینا رحمه الله تمام روز را مطالعه مِیکرد و در زمان تحصِیل حتِی ِیک شب را هم به طور کامل نخوابِید. او هرگاه براِی درک و فهم موضوعات علمِی، با مشکلِی روبرو مِیشد، در مسجد نماز مِیخواند و از خداوند استمداد مِیطلبِید تا گره مشکلش را بگشاِید.
[١] قصص العلماء، ص: ٢٦٢.
[٢] سوره توبه، آِیه ١٢٢.
[٣] نجوم السماء في تراجم العلماء، محمد على كشميرى، ص: ٣٥.