جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٩١ - ٣٤ عاقل ديوانهنما

بلکه سم در حقِیقت افکار و رفتار خود تو بود. وقتِی تو با او خوش‌رفتار باشِی او هم با تو چنِین خواهد بود حالا برو عاشقانه با مادر شوهرت زندگِی کن.[١] امام علِی علِیه السلام مِی‌فرماِید: با دِیگران نِیکو و محترمانه سخن بگوِیِید تا آنان هم با شما چنِین سخن گوِیند.[٢]

٣٤. عاقل ديوانه‌نما

بهلول با اين كه مرد عاقلِی بود و پدرش عموى خليفه «‌هارون‌الرشيد» بود بخاطر اِین که نکند از او درخواست شود تا فتوِی به قتل امام کاظم علِیه السلام بدهد نه تنها مقام قضاوت را نپذِیرفت بلکه مجبور شد خود را به ديوانگى بزند تا دِینش سالم بماند. شاهد بر اِین که او در حقِیقت فرد عاقلِی بود اِین است که روزِی در مجلسِی از عالم بزرگ و معروفِی شنيد كه به شاگردانش مِی‌گفت: امام صادق علِیه السلام سه مطلب را اشتباه به شاگردانش آموخته و مِی‌گوِید:

اول: شيطان اهل جهنم است. شيطان که از آتش است چطور با آتش عذاب مِی‌شود؟ دوم: خدا ديده نمِی‌شود با اين كه هر موجودى قابل رؤيت است.

سوم: انسان در افعالش مختار است، با اِین كه بنده خدا از خود اختيارى ندارد.

بهلول چون اِین گفتار را شنِید کلوخِی برداشت و بر سر آن عالم زد و در اثر آن سر او شكست و ناله‌اش بلند شد. شاگردانش دويدند بهلول را گرفتند و نزد خليفه بردند. عالم به خليفه گفت: بهلول سرم را شکسته است.

بهلول گفت: دروغ مِی‌گويد، مگر تو نگفتِی چِیزِی که دِیده نشود موجود نِیست و از آن نتِیجه گرفتِی که خداوند قابل رؤِیت است. اگر راست مِی‌گويِی، دردت را به من نشان بده. مگر تو نگفتِی شِیطان چون از آتش با آتش عذاب نمِی‌شود تو هم از خاك آفريده شده‌اى چگونه خاك بر تو ضرر مِی‌رساند؟ مگر نگفتِی: همه كارها را خدا انجام مِی‌دهد و انسان اختيارى ندارد؟ پس بايد از خدا شكايت كنى نه از من!!! آن عالم منحرف چون جواب شبهات بِی‌اساس خود را شنِید از شكايتش صرف نظر کرد.[٣]

[١] http://www.rezaeibar.blogfa.com/post/١٣٦

[٢] (أجمِلُوا فِی الخِطابِ تَسمَعُوا جَميلَ الجَوابِ) غرر الحكم تميمِی، عبد الواحد، شماره: ٢٥٦٨.

[٣] جامع السعادات، ج ١ ص: ١٠٤.