جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٤٩ - ٢٤ نمونهای از تعصّبات دوران جاهلیت

٢٣. ممنوعِیّت ملِّی گرايِی در اسلام

اشعث‌بن‌قيس كه از سرداران معروف عرب بود. خدمت امام علِی علِیه السلام رسِید و از روِی تعصّب عربِیّت از سربازان اِیرانِی خرده گرفت و بدگوِیِی کرد. امام علِی فرمود: ايرانيان روزهاِی گرم به خاطر خدا فعاليّت مِی‌كنند ولِی برخِی از شما روزها در بستر نرم مِی‌خوابِید. آنگاه از من مِی‌خواهِید كه آنان را طرد كنم تا از ستمكاران باشم، قسم به خدايِی كه دانه را شكافت و آدمِی را آفريد، از رسول‌خدا صلِّی الله علِیه و آله شنيدم که فرمود: همچنان كه در ابتداِی اسلام، شما ايرانيان را با شمشير دعوت به اسلام نمودِید، زمانِی خواهد رسِید که همِین ايرانيان شما را دعوت به اسلام حقِیقِی و اجراِی دستورات اسلام خواهند نمود.[١]

Q نکته: تعصّب به نژاد ِیا قبِیله ِیا رنگِ پوست و امثال اِین‌ها به خودِی خود مشکلِی را اِیجاد نمِی‌کند ولِی وقتِی در عمل اجراِیِی شود مشکل پِیدا مِی‌کند مثل اِین که فرد بواسطه چنِین تعصّباتِی دِیگران را تحقِیر کند و ِیا سخن حقِی را که بر خلاف عقائد قبِیله و نژاد او است انکار کند و پا روِی حق گذارد با اِین که مِی‌داند آن عقِیده صحِیح است.

٢٤. نمونه‌اِی از تعصّبات دوران جاهلِیت

امام سجاد علِیه السلام كنيزى داشت. ابتدا او را در راه خدا آزاد كرد و سپس وى را به همسرى قانونى خود درآورد. جاسوس خليفه، اين جريان را به عبدالملك مروان، گزارش داد. عبدالملك به امام سجاد علِیه السلام نامه تندى به اين مضمون نوشت: به اطلاع من رسيده كه شما با كنيز آزاد كرده خود ازدواج نموده‌ايد، با آن كه مِی‌دانستيد در بِین قريش زنان باشخصيتى وجود دارند كه ازدواج با آنها باعث عظمت شما شده و فرزندان شايسته‌اى مِی‌آوردِید. شما با اين ازدواج، نه بزرگى خود را در انتساب به رسول‌خدا صلِّی الله علِیه و آله در نظر گرفتِید و نه حيثيت فرزندان خويش را مراعات كردِید!

حضرت سجاد در جواب نوشت: نامه شما كه حاوى نكوهش من در ازدواج با كنيز آزاد شده‌ام بود، به دستم رسيد. نوشته بوديد كه در بِین زنان قريش كسانى هستند كه ازدواج با

[١] مجموعه آثار، استاد شهيد مطهرى، ج‌١٤، ص: ١٢٨.