جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٣٨٣ - شماره ٥٦ تملّق «چاپلوسی»

شماره ٥٦: تملّق «چاپلوسِی»

قال امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام: (الثَّناءُ بِأکْثَرِ مِنَ الْاِسْتِحقاقِ مَلَقٌ وَ التَّقْصِیرُ عَنِ الْاِسْتِحْقاقِ عَِیٌّ اَوْ حَسَدٌ)[١] ستاِیش بِیش از حدِّ دِیگران، نشانه تملّق و چاپلوسِی است و کوتاهِی در ستاِیش، ِیا نشانه درماندگِی است ِیا حسادت.

در اِین شماره انتظار مِی‌رود که پاسخ سؤالات ذِیل واضح شده باشد:

· تملّق و چاپلوسِی به چه معناست؟

· فرد متملّق چه اهدافِی را دنبال مِی‌کند؟

· آِیا همِیشه و در همه‌جا تملّق ناپسند است؟

· چرا تملّق در تعرِیف و تبريك به دِیگران خصوصا ظالمِین ناپسند است؟

· داستان‌هاِی ذِیل اِین چهار عنوان را توضِیح دهِید: (بحر خزر شرف‌ِیاب شده است) (نان به نرخ روز خوردن) (ساعت به مِیل مبارک) (چه کشکِی، چه پشمِی؟)

شرح کوتاه: تملّق و چاپلوسِی به معناِی اظهار محبّت و دوستِی و مدح و ثناِی دِیگرِی است به منظور جلب توجّه ِیا منفعت از او با اِین که در قلب اعتقادِی به آنچه مِی‌گوِید: ندارد و چه بسا پشت سر او غِیبت و بدگوِیِی هم بکند.[٢]

اگر مدح و ثنا دِیگرِی بر پاِیه صداقت و حقِیقت باشد، امر پسندِیده‌اِی است ولِی اگر از صداقت خارج شود و چِیزِی که در شخص نِیست بِیان شود ِیا بِیش از آنچه فرد استحقاق دارد او را بستاِید و ِیا لِیاقت آن را دارد ولِی فرد تعرِیف کننده به طمع مال دنِیا در ظاهر از او تعرِیف کند و در دل اعتقادِی به آن نداشته باشد و چه بسا پشت سر از او بدگوِی هم بکند در همه اِین موارد، تعرِیف و تمجِید تملّق قلمداد شده و ناپسند است.امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام در بِیان آسِیب‌هاِی چاپلوسِی مِی‌فرماِید: ستاِیش بِیش از حدِ دِیگران «خصوصا افراد نالاِیق

[١] نهج البلاغة، سيد رضى، محمد بن حسين موسوى‌، ص: ٤٧٧‌.

[٢] صحاح جوهرِی، ج۴، ص: ۱۵۵۶. لسان العرب، ابن‌منظور،ج ۱۰ ص: ۳۴۷، مجمع البحرِین، ج ۵ ص: ۲۳۶.