جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٣٢١ - ٣٦ بهترین وسیله برای سفر آخرت

نفس اشاره کرده و مِی‌فرماِید: (وَ لاَ أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَه)[١] بواسطه اِین حالت فرد بعد از ارتکاب گناه به شدت پشِیمان شده و خود را توبِیخ مِی‌کند که چرا مرتکب چنِین گناهِی شدم.

قهراً وقتِی خود را ملامت کند زمِینه مراقبت در اعمال و ترک گناه براِی او فراهم مِی‌شود به عکس برخِی که ارتکاب هر گناه و ظلمِی اصلاً در آنها اِیجاد ناراحتِی و نگرانِی نمِی‌کند. اِینگونه افراد در اثر کثرت گناهان و تکرار مستمر آنها وجدان خود را از بِین برده‌اند و وجدانِی ندارند تا خود را ملامت کنند.

نفس مُلهِمه: اِین مرحله از نفس هم در قرآن بدان اشاره شده است: (فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها)[٢] انسان بر حسب رِیاضت به مقامِی مِی‌رسد که به او در خواب و گاه در بِیدارِی الهام مِی‌شود و بوسِیله آن مِی‌تواند خوب و بد را تشخِیص دهد.

نفس مُطمئنّه: انسان بواسطه ارتباط قوِی با خداوند و رسِیدن به مراحل عالِی تقوِی، داراِی اطمِینان و آرامش قلبِی مِی‌شود به نحوِی که هِیچگونه تزلزلِی در او راه پِیدا نمِی‌کند. از اِین مرتبه عالِی روح، تعبِیر به نفس مطمئنّه شد است. خداوند مِی‌فرماِید: (يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّه ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَه مَرْضِيَّه فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي) [٣]

٣٦. بهترِین وسِیله براِی سفر آخرت

لقمان حكيم به پسرش فرمود: فرزند عزيزم، دنيا دريايى عمِیق است و افرادى بسيارِی در اين دريا هلاك شده‌اند. پس به ياد داشته باش كه كشتى خود را در اين درياى ژرف، ايمان به خدا قرار دهى، بادبانش را توكّل به خدا و وسِیله به مقصد رساندن خود را تقواى الهِی قرار دهى. (فلتَكُنْ سَفينتُكَ فيها تَقوَى اللّه) بدان که اگر از اين دريا نجات يافتى، به كمك و توفِیق الهى نجات ِیافته‌اِی و اگر هلاك شدى به سبب گناهان خود به مهلكه افتاده‌اى.[٤]

[١] سوره قِیامت، آِیه ١ و ٢.

[٢] سوره شمس، آِیه ٨.

[٣] سوره بلد، آِیه ٢٧.

[٤] الکافِی، ج ١١٢ ص: ١٦.