جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٨٦ - ٢٨ سبکهای پنجگانه تصمیمگیری در حل مسأله

هنگامِی که من به درخت ممنوعه در بهشت نزدِیک شدم اگر در عاقبت کار خود فکر مِی‌کردم چنِین مشکلاتِی براِی من پِیش نمِی‌آمد.

امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام فرمود: (التَّدبيرُ قَبلَ العَمَلِ يُؤمِنُكَ مِنَ النَّدَمِ)[١] عاقبت‌انديشى پيش از انجام كار، تو را از پشيمانى باز مى‌دارد. فرد مِی‌تواند در مواجهه با کارهاِی مختلف سؤالات مختلفِی را براِی خود مطرح کند که آِیا چنِین کارِی به صلاح من است آِیا مِی‌توانم تصمِیم معقول‌ترِی بگِیرم. تمام گزِینه‌ها حتِی گزِینه‌هاِیِی که در ابتدا خنده‌دار به نظر مِی‌رسد بنوِیسد و بررسِی کند و بهترِین آنها را برگزِیند.

گام پنجم: مشورت. مشورت ِیعنِی راِیزنِی فکرِی با افراد صلاحِیت‌دار و متخصّص. اگر مسأله نِیاز به مشورت دارد و کار تخصّصِی است فرد حتماً باِید مشورت کند.

چند حدِیث در موضوع مشورت

Q امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام: مشورت کننده از لغزش و خطا محفوظ است.[٢]

Q رسول‌الله صلِّی الله علِیه و آله : در کارهاِی خود با افراد خداشناس و خدا ترس مشورت کنِید.[٣]

Q امام صادق علِیه السلام: با مرد خردمندِ پرهِیزکار مشورت كنِید كه او جز به خِیر و صلاح سخن نمِی‌گوِید.[٤]

Q امام جواد علِیه السلام: سه خصلت است که اگر فرد بر طبق آن عمل کند پشِیمان نمِی‌شود: ترک عجله در کارها، مشورت کردن، توکل بر خدا هنگام اقدام کردن.[٥]

گام ششم: توکل بر خدا. بعد از اِین که نکات پنجگانه‌ را گذراند باِید توکل به خدا کند و از خدا در پِیشبرد کار کمک بخواهد و کار را به او واگذارد. با اِین کار مستبد به رأِی و مغرور هم نمِی‌شود و براِی رسِیدن به نتِیجه توجّه به همراهِی خداوند هم دارد.[٦]

گام هفتم: اراده و عزم راسخ. بعد از اِین که فرد، انجام کارِی را معقول و منطقِی دانست و

[١] مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‌١١، ص: ٣٠٧‌

[٢] (اَلمُستَشِیرُ مُتَحَصِّنٌ مِنَ السِّقطِ) عيون الحكم و المواعظ، علي بن محمد الليثي الواسطي، ص: ٤٦.

[٣] (اِستَشِرْ فِی اَمرِكَ الّذِینَ ِیَخشَونَ اللهَ) تحف‌العقول، ص: ٣٠٢.

[٤] (اِستَشِرِ العاقِلَ مِنَ الرِّجالِ الوَرِعِ فاِنّهُ لاَِیَأْمُرُ اِلاّ بِخَِیر) المحاسن للبرقي، ج‌٢، ص: ٦٠٢‌.

[٥] (ثلاثٌ مَن كُنَّ فِیهِ لَم ِیَندَمْ: تَركُ العَجَلَةِ وَ المَشورَةُ وَ التَّوكُّلُ عَلِی اللهِ عِندَالعَزم) احقاق‌الحق، ج ١٢، ص ٤٣٨.

[٦] (شَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ) سوره آل عمران، آِیه ١٥٩.