جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٣٣ - شماره ٤٤ تجسّس

شماره ٤٤: تجسّس

· قال الله الحکِیم: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَ لاَ تَجَسَّسُوا)[١] اِی اهل اِیمان، از گمان بد درباره ِیکدِیگر اجتناب کنِید که برخِی از گمان‌ها معصِیت است. هرگز (از حال درونِی ِیکدِیگر) تجسّس نکنِید.

· پِیامبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله :(لا تَتَبَّعوا عَثَراتِ المسلِمينَ)[٢] لغزش‌هاِی مسلمانان را پِیگرِی نکنِید.

در اِین شماره انتظار مِی‌رود که پاسخ سؤالات ذِیل واضح شده باشد:

· فرق بِین تجّسس و تحسّس چِیست؟

· در چه مواردِی تجسّس جاِیز است و حرمتِی ندارد؟

· تجسّس در عِیوب دِیگران چه ضرررهاِیِی را در بردارد؟

· منشأ اصلِی تجسّس و درمان آن چِیست؟

· قضِیه «ِیک گناه در مقابل سه گناه» را توضِیح دهِید.

شرح كوتاه: تجسّس در لغت از رِیشه «جسّس» به معناِی شناخت بدون سر و صدا و پنهانِی از ِیک چِیز است[٣]و در اصطلاح به تلاش براِی آگاهِی از امور پنهانِی ِیا لغزش‌هاِی دِیگران گفته مِی‌شود.[٤] امور مخفِی که مردم نمِی‌خواهند دِیگران مطلع از آن شوند، پِی‌جوِیِی از امور پنهانِی دِیگران چه ناشِی از کنجکاوِی باشد و چه ناشِی از بدگمانِی به دِیگران، عمل بسِیار ناپسندِی است. امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام فرمود: کسِی که به کاوش در اسرار دِیگران بپردازد، خداوند اسرار او را فاش نماِید.[٥]

[١] سوره حجرات، آِیه ١٢.

[٢] الكافي، طبع دار الکتب الاسلامية، ج‌٢، ص: ٣٥٥‌.

[٣] معجم مقاِیِیس اللغة، ابن‌فارس، ج ۱ ص: ۴۱۴.

[٤] المِیزان فِی تفسِیر القرآن، طباطباِیِی، محمدحسِین، دارالکتب الإسلامِیه، ج۱۸، ص:۴۸۴.

[٥] الغرر و الدرر ٥/ ٣٧١، الحديث ٨٧٩٩.