جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٨٣ - ٢٨ سبکهای پنجگانه تصمیمگیری در حل مسأله

امام به مسجد آمد، آن مرد نشسته بود وقتِی که حضرت را دِید گفت: (اللهُ اَعلَمُ حَِیثُ ِیَجعَلُ رِسالَتَه) کناِیه از اِین که شما با اِین همه حلم و بزرگوارِی به حقِیقت شاِیسته مقام امامت هستِید. اصحاب گفتند: دِیروز چه مِی‌گفت،امروز چه مِی‌گوِید،دِیروز فحش ‌و ناسزا مِی‌گفت، امروز تعرِیف و تمجِید مِی‌کند؟ حضرت به اصحاب فرمود: شما مِی‌خواستِید اِین مرد را بکشِید لکن من با مبلغِی پول و احسان، او را اصلاح کردم! حال شما بگوِیِید: آِیا کار شما بهتر بود ِیا کار من؟ [١]

Q نکته: در اِین قضِیه حضرت مِی‌توانست با او مقابله به مثل کند و بر دشمنِی او بِیفزاِید ولِی با تدبِیر او را از دوستان و حامِیان خود قرار داد.

٢٨. سبک‌هاِی پنج‌گانه تصمِیم‌گِیرِی در حل مسأله

Q سبک اول: احساسِی. بدِین معنِی که فرد بر طبق هِیجانات و احساسات خود تصمِیم بگِیرد و در تصمِیم خود مبناِیِی جز هِیجان و احساس نداشته باشد. چنِین تصمِیمِی صحِیح نِیست و معمولاً پشِیمانِی را به دنبال دارد.

Q سبک دوم: دفعِی و عجولانه. ِیعنِی سرِیع و در لحظه تصمِیم گرفتن که چون پختگِی و دراِیت لازم را ندارد معمولاً همراه با لغزش و خطا و سرزنش دِیگران و پشِیمانِی است. کارها حتماً باِید همراه با تأمّل باشد و البته باِید مراقب بود که تأمّل بِیش از حد متعارف نباشد. آفت تأمّل از بِین رفتن فرصت است.

Qسبک سوم: تصمِیم انفعالِی. اِین نوع از تصمِیم مربوط به افرادِی است که اراده ضعِیفِی دارند و براِی کارهاِی خود منتظرند دِیگران براِی آنان تصمِیم بگِیرند. صاحب نظر نِیستند. همِیشه پِیرو هستند و براِی فرار از تصمِیم‌گِیرِی غلط، دائم طبق نظر دِیگران عمل مِی‌کنند.

تصمِیم انفعالِی غِیر از مشورت است زِیرا در مشورت فرد در نهاِیت تصمِیم نهاِیِی را خودش مِی‌گِیرد ِیعنِی با دِیگران مشورت مِی‌کند ولِی تحت تأثِیر گفتار دِیگران واقع نمِی‌شود و بعد از مشاوره و در نظر گرفتن صحبت‌هاِی مشاوران، تصمِیم نهاِیِی را خودش

[١] بحار الأنوار، ط دار الاحِیاء التراث، مجلسي، محمد باقر، ج٤٨، ص: ١٠٣.