جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٦٨ - ٨ میانهروی در کارها نشانه عاقل، افراط و تفريط نشانه جاهل

در اِین بِین جوانِی گفت: در تصمِیم عجله نکنِید تا از شخص پيامبر سؤال کنِیم، اگر آن حضرت دستور فرمانده را تأِیِید نمود اطاعت مِی‌کنِیم. عده‌اِی خدمت پيامبر رسِیده و جرِیان را به عرض رساندند. حضرت فرمود: اگر در آتش رفته بودِید هرگز از آن خارج نمِی‌شدِید ِیعنِی براِی همِیشه جهنّمِی‌ مِی‌شدِید. سپس فرمود: اطاعت در کارهاِیِی جاِیز است که به حکم عقل و شرع پسندِیده باشد. کسِی حق ندارد به هِیچ عنوان در معصِیت خالق از مخلوق اطاعت کند.[١]

٨. مِیانه‌روِی در کارها نشانه عاقل، افراط و تفريط نشانه جاهل

روزِی پيامبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله به مردِی به نام عبدالله برخورد نمود و فرمود: به من خبر داده‌اند كه تو شب‌ها تا صبح عبادت مِی‌كنى و همه روزها را روزه مِی‌گيرى و از امور دنِیا اعراض نموده‌اِی! آن مرد عرض كرد: بله يا رسول‌الله، درست است!

حضرت فرمود: اين کار درست نيست من چنين نيستم، مؤمن بايد معتدل باشد. افراط و تفريط نكند. همه چيزش هماهنگ باشد، عبادتش باِید به اندازه باشد. هم به كار و زندگِیش برسد، هم روابط اجتماعِیش را حفظ كند تا بشود انسان كامل.[٢] پيامبر به او فرمود: اِی عبداللّه! جسد تو را بر تو حقِی است، زن تو را بر تو حقِی است و دو چشم تو را بر تو حقِی است.[٣]

Q نکته: رسول‌الله صلِّی الله علِیه و آله فرمود: براى دنيا چنان عمل كن كه گويى تا ابد زنده مِی‌مانِی و براى آخرت چنان كه گويى همين فردا آخرِین مهلت زندگانِی تو است. (اِعمَل لِدُنياكَ كَأَنَّكَ تَعيشُ أبَدا وَ اعمَل لآخِرَتِكَ كَأَنَّكَ تَموتُ غَداً) ِیعنِی نه توجّه به آخرت تو را از کارهاِی روزمرّه دنِیا باز بدارد و نه اشتغال به دنِیا تو را از عمل به آخرت باز بدارد و موجب خسران در آخرت شود. از نشانه‌هاِی فرد جاهل آن است که در کارهاِی خود ِیا افراط مِی‌کند و ِیا تفرِیط. امِیرمؤمنان علِی علِیه السلام فرمود: (لَا يُرَى الْجَاهِلُ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً)[٤]

[١] مجموعه ورام، ترجمه:محمد رضا عطايى، ج ١، ص: ٥١.

[٢] انسان کامل، شهيد مطهرى، ص: ٤٤.

[٣] الطبقات الکبرِی، ابن سعد، محمد، ج۴، ص: ۲۰۰.

[٤] نهج‌البلاغه، حکمت ٧٠.