چون سال بعد در اِیّام حج اجتماع نمودند از ِیکدِیگر درباره قول و قرار خود پرسِیدند. ابن‌ابِی‌العوجاء، معذرت خواهِی کرد و گفت: من قرآن را مطالعه کردم، چون به اِین آِیه رسِیدم: (لَوْ کانَ فِیهِما آلِهَه اِلا اللّهُ لَفَسَدَتا)[١] مطالعه اِین آِیه و تامّل عمِیق در آن من را به وحشت انداخت و بلاغت آن من را از اِیراد در آِیات دِیگر بازداشت.

عبدالملک دِیصانِی هم بعد از عذرخواهِی گفت: من وقتِی به اِین آِیه رسِیدم: (ِیا اَِیُّهَا النّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ اِنَّ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِنْ دُوْنِ اللّهِ لَنْ ِیَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ اِنْ ِیَسْلُبُهُمُ الذُّبابُ شَِیْئاً لاِیَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ، ضَعُفَ الطّالِبُ و َالْمَطْلُوبُ) [٢] دقت در معناِی اِین آِیه من را حِیران ساخت و از کارِی که در نظر داشتم منصرف شدم!

عبدالملک بصرِی گفت: بلاغت اِین آِیه من را مبهوت ساخت: (فَلَمّا اسْتَِیْئَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِیّاً...)[٣] اِین آِیه موجب شد که من از ادامه کار منصرف شوم! عبدالله‌بن‌مقفع گفت: بِیان داستان طوفان نوح که آغاز و پاِیان آن داستانِ مفصل تنها در ِیک آِیه، گنجانده شده، چنان من را تکان داد که قدرت اندِیشه و نقد در آِیات دِیگر، براِیم نماند. (وَ قِیلَ ِیا اَرْضُ اَبْلَعِی مَاءَکِ وَ ِیا سَماءُ اَقْلِعِی وَ غِیضَ الْماءُ وَ قُضِِیَ الاْمْرُ وَ اسْتَوَتْ عَلَِی الْجُودِِیِّ وَ قِیلَ بُعْداً لِلْقَوْمِ الظّالِمِینَ) [٤]

در اِین موقع که آن چهار نفر حِیران به ِیکدِیگر مِی‌نگرِیستند! امام صادق علِیه السلام که آن سال به حج آمده بود بر آنها گذشت، گوِیِی آن حضرت، مِی‌دانست که اِین‌ها براِی چه کارِی آمده‌ و در چه اندِیشه‌اِی هستند. لذا اِین آِیه شرِیفه را تلاوت فرمود: (قُلْ لَئِنْ اجْتَمَعَتِ الاِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلِی اَنْ ِیَأتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لاِیَأتُوْنَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْض ظَهِیراً) اِی پِیامبر!

[١] ترجمه: اگر در آسمان و زمِین جز اللّه خداِیان دِیگرِی مِی‌بود، اداره عالم به فساد کشِیده مِی‌شد و نظام جهان به هم مِی‌خورد. سوره انبِیاء، آِیه ٢٢.

[٢] ترجمه: اِی مردم! مثلِی زده شده است. به آن گوش فرار دهِید: کسانِی که غِیر خدا را مِی‌خوانند، بدانند که آنان هرگز نمِی‌توانند مگسِی بِیافرِینند، هرچند براِی اِین کار دست به دست هم دهند، بلکه اگر مگس چِیزِی را از آنها برباِید، نمِی‌توانند آن را پس بگِیرند. هم طلب کننده ناتوان است و هم مطلوب. سوره حج، آِیه ٧٣.

[٣] هنگامِی‌که برادران، از بازگرداندن بنِیامِین مأِیوس شدند، به کنارِی رفتند. سوره يوسف، آِیه ٨٠.

[٤] ترجمه: به زمِین خطاب شد که آبت را فرو بر! و اِی آسمان، از باران خوددارِی کن! و آب فرو نشست و کار پاِیان ِیافت و کشتِی بر دامنه کوه جودِی، پهلو گرفت، و در اِین هنگام، گفته شد: دور باد قوم ستمگر از رحمت خداوند! سوره هود، آِیه ٤٤.