سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٤٩ - شرح اجمالى

و مفيض هيچ حجابى نيست، حجاب‌ها و فاصله‌ها از طرف قابل و مستفيض است كه سالك الى اللّه به تدريج و گام‌به‌گام در مقام سير و سلوكش فاصله‌زدايى و حجاب‌سوزى مى‌نمايد و ز ملك تا ملكوتش حجاب را برمى‌دارند اگر در خدمت «جام جهان‌نما» باشد و از رهگذر «نفس و درون» حركت و شدن را به سوى «خداوند» آغاز نمايد كه «آغاز و انجام صراط مستقيم خداى سبحان است يعنى از خدا به خدا در سير و سفر معنوى قرار دارد[١] و اين سفر و هجرت انفسى عمودى است نه افقى آن هم در هندسه الهى نه طبيعى و به «مكانت برتر» تصعيد و ترفّع مى‌يابد نه «مكان برتر»[٢] و جناب ميرزا احمد آشتيانى نيز آورده‌اند: «و لما كان القرب امرا اضافيا نسبيا و النسبة دائما بين شييئن فالحق المتعال جلّ شأنه قريب من الاشياء و الأشياء قريبة منه تعالى و لكن قربه تعالى الى الاشياء اضافة اشراقيّة محصلة للمضاف اليه نظير اشراق الشمس الموجب لوجود النور فى مقابلها، لا اضافة مقولية متوقفة على وجود الطرفين» به تعبير استاد شهيد مطهرى «واژه ولايت» از پر استعمال‌ترين واژه‌هاى قرآن كريم است كه به صورتهاى مختلف به كار رفته است، ١٢٤ مورد به صورت اسم و ١١٢ مورد در قالب فعل در قرآن كريم آمده است‌[٣] و از نظر اسلام دو نوع «ولاء» وجود دارد:

الف) ولاء منفى كه نپذيرفتن امامت كفار است؛

ب) ولاء مثبت كه خود اقسامى دارد: ولاء محبّت، زعامت، تصرّف يا ولايت تكوينى‌[٤] و به تعبير استاد جوادى آملى: «واژه «ولى» از ماده و، ل، ى اشتقاق يافته كه حكايت از اتصال و ارتباط و نزديكى دو چيز به يك‌ديگر مى‌كند كه اين ارتباط گاهى به معناى «محبّت و نصرت» و گاهى به معناى رهبرى و سرپرستى و تصرف آمده و

[١] - جوادى آملى، عبد اللّه، تفسير تسنيم، ج ١، ص ٤٨٧- ٤٨٨.

[٢] - همو، تفسير موضوعى قرآن مجيد، ج ١١، ص ٢٢٣.

[٣] - مطهرى، مرتضى، مجموعه آثار، ج ٣، ص ٢٥٥، چ هفتم، ١٣٧٨، صدرا، تهران.

[٤] - همان، ص ٢٥٧- ٢٩٠.