سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٩٦ - عارفان حقيقى چه مىگويند؟

بخدمتك موصوله و اعمالى و اورادى كلّها وردا واحدا و حالى فى خدمتك سرمدا ...» پس شهود و شريعت، فقه و فنا در همه مراحل توحيدى و مراتب فناى سلوكى حضور دارد و در عرفان اصيل و ناب اسلامى قول و فعل حضرات معصومين عليهم السّلام كه انسان كامل و اسوه حسنه و الگوى تمام عيار در عرصه سلوك عملى و ساحت عرفان عينى هستند حجّت است و «مردان خدا» به آن مردان بى‌بديل و بى‌عديل خدا اقتداء و ائتساء مى‌نمايند تا در هيچ مرحله و مقامى گرفتار كژانديشى و اعوجاج فكرى و كژروى و انحراف رفتارى نشوند كه خداى سبحان فرمود: مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ‌ [١] و يا فرمود: إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ‌ [٢] كه ولايت انسان كامل و پذيرش امامت و رهبرى پيامبر اكرم ٦ و اهل بيت معصومش عليهم السّلام بيمه كننده سلوك شريعت‌گرايانه و عرفان شهودباورانه است تا «فقه اصغر» در طول «فقه اكبر» و «اوسط» قرار گيرد:

به تعبير استاد دكتر يثربى شكوه بندگى در اوج سلوك عرفانى است كه انجام تكليف در حال فنا و در مقام بقاى بعد از فنا وجود دارد و هرگز از سالك سلب كه نمى‌شود بلكه شدّت بيشترى مى‌يابد زيرا هم «راه پايان‌ناپذير» است و هم انسان در معرض سقوط و انحراف قرار دارد و هم تبعيت از فرمان معشوق ضرورت دارد و هم عارفان راهنما و اسوه ديگران هستند و هم مقام شكر و ادب عبوديت اقتضاى بندگى و شريعت‌گرايى را دارد. [٣]

آرى عبادت و بندگى چه قبل از وصول و شهود و فنا و چه پس از وصول و شهود و فنا براى سالك الى اللّه و واصل به مقام لقاء اللّه يك ضرورت اجتناب‌ناپذير است اگرچه بايد تحليل كرد كه عبادت قبل از وصول وسيله، ابزار و طريق وصول است و

[١]. نساء، ٨٠.

[٢]. فاطر، ١٠.

[٣]. ر. ك: يثربى، مقاله جايگاه شريعت در قلمرو عرفان، كتاب نقد، ش ٣٥، ص ١١٢- ١١٧.