سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٨٦ - شريعت و رياضت

و اگر دو آيه ذيل در كنار هم قرار گيرند:

الف) وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا [١]

ب) وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا [٢]

مسئله جهاد و رياضت مشروع، معقول و معتدل در سلوك قرآنى و عرفان اسلامى- ولايى به خوبى هرچه تمام‌تر خودنمايى مى‌كند و اگر انسان در سلوكش صائب و صادق باشد در همه مراتب رياضتش چه رياضت‌هاى جسمانى يا روحانى و رياضت در قواى تحريكى يا ادراكى از شريعت نورانى اسلام قرآن و عترت تبعيت مى‌كند و عنصر امامت و ولايت را در شريعت‌شناسى و شريعت‌گروى روح حاكم بر سلوك توحيدى‌اش قرار مى‌دهد و سالك بايد شريعت را بشناسد و التزام عملى به آن داشته باشد كه در بادى امر سلوك اخلاق لازم است و بايسته است مكارم اخلاق و كرائم و محاسن اخلاقى پيدا كند يا فضائل را تحصيل و رذائل را ترك كند و سپس به حوزه عرفان عملى گام بگذارد كه رياضت اخلاقى و عرفانى در طول هم هستند و مكانيسم و كاربردهاى خاص به خود را دارا هستند و اگر سالك در ابتداى امر ملتزم به سه چيز باشد: ١. انجام واجبات ٢. ترك محرمات ٣. كسب روزى حلال و ارتزاق بر آن اساس كه دومى و سومى به مراتب سخت‌ترند و «رياضت شرعى» از چنين قرارگاهى شروع مى‌گردد يا نقطه عزيمت سلوك و شهود همين حقايق سه‌گانه‌اند و آنگاه كه بنياد سلوك درست پى‌ريزى شد و محكم گشت نوبت به سلوك و سير الى اللّه فرا مى‌رسد و سالك در همه احوال و مقامات و جزر و مدها و قبض و بسطهاى درونى‌اش هرگز از جاده شريعت و صراط مستقيم سلوك خارج نخواهد شد و عرفان و اعتدال را ره‌توشه مبنايى «رياضت» قرار خواهد داد، پس:

١. رياضت از اصول مسلّم سلوك الى اللّه و عرفان است.

[١]. حشر، ١١.

[٢]. عنكبوت، ٦٩.