سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٨١ - ب) عرفان شريعتگرا و شريعتگريز

كه فرمود: «فرض الايمان تطهيرا من الشّرك، و الصّلاة تنزيها من الكبر، و الزّكاة زيادة فى الرزق، و الصيام تثبيتا للإخلاص ...». [١]

و عارف معروف محى الدين عربى كه پدر عرفان نظرى و شيخ اكبر ناميده شده است در خصوص شريعت‌گرايى در سلوك عرفانى نغز و پرمغز مى‌گويد:

هركه از شريعت فاصله گيرد (شريعت‌گريز باشد) اگر تا آسمان هم برسد به چيزى از حقيقت نائل نمى‌گردد. [٢] يا همو در ضرورت سلوك مبتنى بر شريعت در همه مراحل و منازل سلوكى گفته‌اند: «شريعت، جاده‌اى روشن و رهگذر نيك‌بختان و راه خوشبختى است. هركه از اين مسير رفت، نجات يافت و هركه رهايش كرد نابود شد.» [٣]

و علامه طباطبايى ; در رسالة الولايه به چند نكته بسيار مهم و بنيادين در خصوص عرفان اسلامى شريعت‌گرا اشاره كرده‌اند كه عبارتند از: الف) شريعت اسلام همه آنچه را كه سالك در رسيدن به مقام توحيد تامّ و فناى كامل نياز دارد بيان كرده است و آداب و اسرار و علل و حكم آنها را روشن ساخته است.

ب) شريعت «طريق نفس» را در دو حوزه خودشناسى و خودسازى يا معرفت و مراقبت نفس بصورت كامل و كافى تبيين ساخته است.

ج) عبوديت برپايه معرفت و محبت يا عرفان و عشق حقيقى و بر مدار و محور شريعت حقّه محمدى ٦ است كه سالك را به سرمنزل مقصود مى‌رساند و غايت آمال عارفان را شامل حال وى مى‌كند.

د) شريعت داراى لايه‌هاى ظاهرى و باطنى است كه سالك الى اللّه بتدريج بر ميزان معرفت و معنويتش به آنها راه مى‌يابد.

[١]. رى‌شهرى، محمد، ترجمه ميزان الحكمه، ج ٦، ص ٢٧٠٨.

[٢]. ابن عربى، فتوحات مكيّه، ج ٣، ص ١٦.

[٣]. همان، ص ٦٩.