سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٤٣ - مقام هفتم «رضا»

تعبير نغز و پرمغز لسان الغيب شيراز:

«يا يك قدم بر خويشتن نه واندگر بر كوى دوست.»

و به تعبير شيرين و دلنشين حضرت امام خمينى ; به فاطمه طباطبايى:

كه عارفان در اثر سير و سلوك به قرارگاه قرب و شهود مى‌رسند و راه روشن وصال را در پيش مى‌گيرند كه امير عارفان و امام سالكان على ٧ فرمود: «و ارتوى من عذب فرات سهلّت له موارده فشرب نهلا و سلك سبيلا جددا؛ يعنى از نهر شيرين سيراب شده و جايگاه‌هاى ورودى به آن نهر براى او آماده شده و نخستين اب گوارا آشاميد و راهى روشن و هموار در پيش گرفت.»

پس عرفان به «عرفان عملى» است نه «علمى» كه عرفان علمى نيز تفسير مشهودات عارفان و تعبيرى از تجربه شهودى سالكان واصل است لذا بايد طى مراحل و منازل كرد تا به «معرفت اللّه و توحيد الهى نائل شد. و اين مرتبه با استكمال علمى و عملى در ناحيه عقل و دل ممكن است كه على ٧ فرمود: «لا يزكوا عند اللّه سبحانه إلّا عقل عارف و نفس عزوف»[١] يعنى فقط انسان صالحى به نزاهت روح و تزكيه نفس موفق است كه داراى دو ركن باشد:

أ. عقل عارف‌

ب. نفس عزوف‌

يعنى كسى كه نسبت به گناه بى‌رغبت بوده و خويشتن را از گناه بازمى‌دارد كه اين‌

[١] - شرح غرر الحكم، ج ٦، ص ٤٢٧.