سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٠١ - آثار عشق

سكون‌دهنده و به تدريج نابودكننده عشق و شايد تبديل‌كننده عشق به نفرت است.

٣. عشق حقيقى لذات روحانى، عقلى و عرفانى دارد و عشق مجازى لذت‌هاى حسى، وهمى و اعتبارى.

٤. عشق حقيقى اجتهاد، بصيرت، نورانيت دل، از خودگذشتگى و شيفتگى تا سرحد جان باختن و تقدس بخشيدن و معنويت دارد و عشق مجازى توقف، كدورت دل، ظلمت جان و محدوديت فكرى مى‌آورد.[١]

و همچنين از ديدگاه ايشان «عشق» داراى آثار و لوازمى است كه به برخى از آنها اشاره خواهد شد.

آثار عشق‌[٢]

١. حركت‌آفرينى و جهش‌زايى‌

٢. بصيرت‌زايى و پوياسازى‌

٣. رهاسازنده از خوديّت و محدوديت‌

٤. نيرآفرين و قدرت‌بخش‌

٥. الهام‌بخش و فيض‌دهنده‌

٦. زلال‌كننده روح و تصفيه‌كننده روح‌

٧. اطاعت‌آور و پيروزساز

٨. بهرآفرينى وفازايى‌

٩. بيدارسازى استعدادهاى خفته و خلاقيّت‌آورى‌

١٠. مشابهت و مشاكلت‌آفرينى با معشوق‌

علامه حسن‌زاده آملى در تفسير «عشق عفيف» شيخ الرئيس بو على سينا مى‌فرمايد: «مى‌خواهد شمايل معشوق را در جمالها و آفريده‌ها نگاه كند. شمايل معشوق حيرت‌آور است. آدم را مى‌گيرد. خلقتها، چهره‌ها، انسانها، حيوانها، درختها و گلها گيرايى خاصى دارند. عشق بايد عفيف باشد نه اينكه كثيف باشد و شهوت وجودش را بگيرد، كه اين رهزن است و از نفس امّاره بالسّوء است.»[٣]

[١] - م. آ، ج ١٩، ص ٦٦١- ٦٦٥.

[٢] - همان، ج ١٦، ص ٢٤١- ٢٥٥، ج ٢٣، ص ١٩٧- ١٩٩.

[٣] - دروس شرح اشارات، نمط نهم، ص ١٤٤.