سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٢٧٥ - ناز و نياز

يعنى انسان عين «نياز» و خدا «عين بى‌نيازى» است و اين فقر محض تجلى و ظهور آن غنى مطلق است و از باب‌ وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ‌[١] انسان از شهادت به غيب وصل است و از غيب به شهادت ظاهر گشت و سوخته هجرانش مى‌تواند از شراب تجلياتش با شهود ملكوت مظاهرش بهره‌مند گردد و از جمله آن نوشيدن شراب پاك و پاك‌كننده معرفت نفس به روش معرفت حضورى و شهودى نفس است كه:

يعنى با بصيرت به درون و بازگشت به ذات خويش مى‌يابد كه آيت و آينه‌اى بيش نيست و هرچه هست آينه‌دارى از اسماء حسناى الهى است و در جام جانش جز شراب شهود حضرت حق نريخته‌اند كه آيه‌ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ‌[٢] از آن حكايت مى‌نمايد پس انسان با فقرشناسى وجودى و نيازشناسى ذاتى خويشتن به خزائن الهى راه يافته و با رفع حجب ظلمانى و نورانى لايق ديدار با حق سبحانه خواهد شد كه‌ أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ[٣] و اين معرفت شهودى نفس هرگاه با مراقبت صغرى و كبرى نفس از انجام فرائض و ترك محرمات و حضور تام عند ا ... داشتن و جز جمال يار نديدن گره خورد شهد شهود ربّ چشيده خواهد شد كه:

[١] - حجر، ٢١.

[٢] - انفال، ٢٤.

[٣] - فصلت، ٥٣.

[٤] - حافظ، همان، غزل ٢٢٤.