سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٢٤٤ - ويژگىها و اوصاف اولياء الهى يا انسان كامل عرفانى

چاپ شده است از علامه استاد جوادى آملى و شرح جلوه‌هاى لاهوتى در سه جلد به خصوص جلد سوم، ص ٣٣- ٩٢ و ... استاد محمد باقر تحريرى نيز مراجعه گردد و به كتاب انسان كامل از ديدگاه نهج البلاغه و انسان و قرآن و ... آيت اللّه علامه حسن‌زاده آملى در شناخت انسان كامل، خلفاى الهى، امامان هدايت و نور و منزلت حقيقى و حقوقى آنها رجوع شود.

آنگاه مرحوم ميرزا احمد آشتيانى نوشته‌اند اگر در آن‌چه كه پيرامون ولايت و مقامات اولياء الهى و مقوله ختم ولايت و اقسام و انواع آنها و مصاديقشان و اوصافشان نقل كرديم و در فقرات يادشده از زيارت جامعه كبيره و فرازهاى ديگر اين منشور هدايت، توحيد، امامت و محبت يعنى زيارت جامعه توجه و تدبّر گردد انطباق مقوله ولايت با آموزه‌هاى زيارت جامعه را خواهيد يافت. پس رسالة الولايه ميرزا احمد اشتيانى تبيين مقامات معنوى، معرفتى و ارائه شاخص‌هاى شناخت انسان كامل و اولياء خداست كه از حيث عقلانى- سلوكى تبيين و اثبات شده است و البته با توجه به احاديث روايت شده از اصول كافى نيز چند نكته را مطرح مى‌كنيم:

١. نور الانوار پيامبر اكرم ٦ كه «تجلى اعظم» است مى‌باشد.

٢. انوار اوصياء معصوم او يعنى على ٧ و امامان ديگر هدايت و نور مى‌باشند.

٣. نور نازل شده نيز «قرآن كريم» است كه صورت كتبيّه انسان كامل و انسان كامل صورت تكوينيّه و عينى قرآن كريم است.

٤. ظل النور كه خود «نور» است و اضافه در هر دو عبارت «لاميه» باشد يعنى از «نور خدا» بودند.[١]

٥. حقيقت محمّديه ٦ و علويه و ولويه اصل و اساس آفرينش و حدوث و بقاء عالم وجودند و خلقت و فطرت و شريعت به آنها وصل است و «حيات حقيقى»

[١] - به نقل از مرحوم مجلسى از اصول كافى، با ترجمه و شرح محمد باقر كمره‌اى، ج ٣، ص ٧٩٠- ٧٩١.