سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٢٢٦ - ويژگىها و اوصاف اولياء الهى يا انسان كامل عرفانى

ندارد و امثال بوعلى سيناها نيز اگر در نوشته‌ها و گفته‌هايشان دقت نمائيم از سفره گسترده امام على ٧ ارتزاق كرده‌اند و عبارات و مضامين آنها روح و رنگ علوى دارد. مثلا «ابن سينا» در تعريف عرفان و عبادت و زهد از دريچه عارف و عابد و زاهد آورده‌اند: «المعرض عن متاع الدنيا و طيباتها يخص باسم الزاهد، و المواظب على فعل العبادات من القيام و الصيام و نحوهما يخص باسم العابد و المنصرف بفكره الى قدس الجبروت مستديما لشروق نور الحق فى سرّه يخص باسم العارف و قد يتركب بعض هذه مع بعض.»[١] و سپس به فرازهاى دلنشين و پرجاذبه خطبه‌ها و كلمات قصار حضرت پيرامون عرفان و عبادت و زهد كه مراجعه مى‌كنيم دنيائى از حقائق را جلوه‌گر مى‌سازد يا وقتى در عبارات بوعلى سينا: «العارف يريد الحق الاول لا لشى‌ء غيره و لا يؤثر شيئا على عرفانه و تعبد له فقط لانه مستحق للعباده و لانها نسبة شريفه اليه لا لرغبه او لرهبة»[٢] نگاهى مى‌افكنيم سپس به سخنان على ٧ كه فرمود: «الهى ما عبدتك خوفا من نارك و لا طمعا فى جنتك بل وجدتك اهل للعباده فعبدتك»[٣] توجه مى‌نمائيم پرده‌ها از روى چشم و دل ما برداشته مى‌شود و مركز عرفان و فلك حكمت شهودى را در نهج البلاغه و سخنان عرشى على ٧ مشاهده خواهيم كرد.[٤]

ويژگى‌ها و اوصاف اولياء الهى يا انسان كامل عرفانى‌

«در اصطلاح علم متعالى عرفان كه در حقيقت تفسير انفسى قرآن كريم است دو واژه «كون و كون جامع» را اهميت بسزائى است. علامه قيصرى در بيان آن گفته‌اند:

«الكون فى اصطلاح هذه الطائفة عبارة عن وجود العالم من حيث هو عالم لا من حيث انه حق، و ان كان مرادفا للوجود المطلق عند أهل النظر، و الكون الجامع هو الانسان الكامل‌

[١] - اشارات و تنبيهات، ج ٣، نمط نهم.

[٢] - همان، مدرك.

[٣] - نهج البلاغه.

[٤] - در اين زمينه به كتاب‌هاى: عرفان و حماسه، استاد جوادى آملى، ص ٣٤ تا ٤٣ و ص ١٠٠ و آشنائى با علوم اسلامى، ص ٢٢٦ تا ٢٣٧ و عرفان اسلامى، استاد جعفرى، ص ٦ و ٧ و ٤٦ و ٤٧ و ... مراجعه شود.