سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٢٢٤ - نمونههائى از نهج البلاغه

و اينك هفت كلمه نورى و عرشى از على ٧ در باب معرفة اللّه، معرفة النفس و مراقبة النفس و محاسبة النفس.

كلمه اول: «من عرف الله توحد و من عرف نفسه تجرد و من عرف الدنيا تزهد و من عرف الناس تفرد.»[١]

كلمه دوم: «من عرف نفسه فقد عرف ربه»[٢]

كلمه سوم: «قلوب العباد الطاهره مواضع نظر اللّه سبحانه فمن طهر قلبه نظر اليه.»[٣]

كلمه چهارم: «الاشتغال بتهذيب النفس اصلح.»[٤]

كلمه پنجم: «نزه نفسك عن دنس اللذات و تبعات الشهوات.»[٥]

كلمه ششم: «طوبى لمن ذكر المعاد و عمل للحساب و قنع بالكفاف و رضى عن الله.»[٦]

كلمه هفتم: «من حاسب نفسه ربح و من غفل عنها خسر.»[٧]

على ٧ در سراسر نهج البلاغه، به ارائه جهان‌شناسى عميق و معرفت ناب از ذات و اسماء و صفات و افعال الهى و بايدها و نبايدهاى اخلاقى فردى، اجتماعى و حكومتى پرداخت كه به ساحت‌هاى چهارگانه وجودى يعنى ساحت انسان با خدا، انسان با خود، انسان با جهان و انسان با جامعه پاسخ‌هاى وافى و كافى داده‌اند يعنى روابط و مناسبات صحيح را تصوير و ترسيم نموده و سيمائى از انسان ايده‌آل و آرمانى دينى ارائه كردند و عرفان جامع و مثبت نيز چنين است و از سوى ديگر بين عرفان و تعليم و تربيت گره زده‌اند و از طرف ديگر مقامات سه‌گانه شريعت و طريقت و حقيقت را بهم سرشتند و طريقت مع الشريعة و حقيقت مع الشريعة را در

[١] - حكمت عملى، ص ٥٣، مقاله يكم حديث اول.

[٢] - همان، ص ٥٧، مقاله يكم، حديث پنجم.

[٣] - حكمت عملى، ص ٧١، حديث پنجم، مقاله دوم.

[٤] - همان، ص ١١٥ و ١١٦، مقاله پنجم، حديث هفتم.

[٥] - همان، ص ١١٩، مقاله پنجم، حديث دهم.

[٦] - نهج البلاغه، صبحى، خطبه ٤٤.

[٧] - نهج البلاغه، صبحى خطبه ٢٠٨.