سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ١٤٣ - ولايت روح نبوت تشريعى و تعريفى

تربيت بندگان خداست و بر دو قسم است نبوّت عامه و خاصّه كه «عامّه» به اصل ضرورت نبوت و هدايت‌هاى وحيانى و وجود پيامبر و پيامبرى براى هدايت مردم اطلاق شده است و خاصّه توأم با رسالت و شريعت است و ناظر به انبياء اولو العزم نيز مى‌باشد كه در مقدمه قيصرى بر شرح تائيّه ابن فارض نيز آمده است‌[١] پس در نبوت تشريعى تبليغ احكام، تأديب اخلاق و تعليم و قيام به سياست نهفته است و نبوت تشريعى پايان‌پذير و ختم‌بردار است و با وجود مقدس پيامبر اعظم ٦ خاتم الانبياء، ختم شده است وليكن نبوت تعريفى در حقيقت نيل به مقام «ولايت» است كه از آن به نبوت مقامى، تعريفى، عامه در مقابل تشريعى نيز ياد مى‌نمايند. و انسان سالك در پرتو هدايت‌هاى ظاهرى و باطنى مظاهر اتم ولايت مطلقه و وسائط فيض الهيّه دعوت به «ولايت» شده‌اند و نبوت انبايى در سفر سوم كه «سفر من الحق الى الخلق بالحق» است حاصل مى‌گردد كه در مراتب افعال سلوك مى‌نمايد و از مقام «محو» به مقام «صحو تامّ» مى‌رسد چون ولايت آن در پايان سفر اول حاصل و در نهايت سفر دوم تمام مى‌گردد كه فناء و محو مى‌گردد و در سفر سوم بقاء بعد از فناء مى‌يابد و در عوالم جبروت و ملكوت و ناسوت سير و سفر مى‌نمايد و همه عوالم را به اعيان و لوازمش شهود مى‌نمايد و خطّى از نبوّت براى او حاصل مى‌گردد و به همين دليل كه راه سير و سلوك و طىّ اسفار اربعه عرفانى بسته نيست و مستعدان و مستطيعان را راهى براى طى طريق و درك مقامات و منازل و مناظر آن است راه نبوت تعريفى بسته و انقطاع‌پذير نيست و اين همان «راه ولايت» است كه از رهگذر معرفت به نفس و معرفت به ربّ و تبعيّت از شريعت حقّه محمّديه ٦ و سلوك در صراط مستقيم الهى ممكن است و با عرفان صائب، محبت صادق و عمل صالح دست يافتنى خواهد بود و علامه حسن‌زاده آملى در فصّ فاطميّه مرقوم داشته‌اند: «يجب الفرق و التمييز بين‌

[١] - ر. ك: يثربى، سيد يحيى، عرفان نظرى، ص ٣٦٤- ٣٦٥، چ سوم، ١٣٧٧، بوستان كتاب، قم.