سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ١٠٠ - چيستى مقام ولايت

عند النفس كه كمال اويند.

٥- محو- مقام توحيد افعالى است.

٦- طمس- مقام توحيد صفاتى است.

٧- محق- مقام توحيد ذاتى است. لا اله الّا الله وحده وحده وحده.[١] كه در تعبير مرحوم ميرزا احمد آشتيانى ; آمده است. «... فالخاصة عبارة عن فناء العبد فى الحق ذاتا و صفة و فعلا المعبر عنه بالمحق و الطمس و المحو اشارة الى توحيد الذات و الصفات و الافعال».

چيستى مقام ولايت‌

«ولايت» در عرفان به معناى فناء عبد در حق يا رسيدن بنده به مقامى است كه عالم و آدم را تحت تدبير الهى و فانى در حق مشاهده نمايد به عبارت ديگر «ولايت» رسيدن بنده و سالك الى الله به جائى است كه به «توحيد ناب»[٢] برسد اعم از توحيد علمى، شهودى، عيانى و عيانى كشفى‌[٣] يا به تعبيرى ديگر هدف انسان رسيدن به توحيد صمدى است يا از مرحله وحدت تجلى به وحدت شهودى و سپس وحدت وجودى برسد.[٤]

ناگفته پيداست كه سالك بايد از طريق معرفت، محبت، عبوديت، عمل صالح، خلوص فعلى و ذاتى كه همه اين مراحل با رياضت‌هاى شرعيه ممكن است به مقام ولايت راه يابد كه از عمده‌ترين راه يا كامل‌ترين راه وصول به مقام ولايت همانا «خودشناسى شهودى» است كه اساتيد بزرگى چون ملا حسين قلى همدانى، سيد احمد كربلائى، ميرزا على آقا قاضى، علامه سيد محمد حسين طباطبائى قدّس سرّه و در

[١] - هزار و يك كلمه، ج ٢، ص ١٥٢- ١٥٣، كلمه ٢٤٧.

[٢] - استاد شهيد مطهرى در آشتيان،

[٣] - شرح گلشن‌راز، ص ٢٦٨.

[٤] - ر. ك: مجموعه آثار، ج ٢٣، ص ٣٨٧- ٤٠١.