ايشان باز دارد (١) و هر كه پندارد خدا كيفر را از گنهكاران باز مى‌دارد، تهديد خداوند را دروغ شمرده كه مى‌فرمايد: بَلى‌ مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَ أَحاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ‌- آرى كسانى كه بدى كنند و گناهشان بر آنان چيره شود، دوزخيند و در آن جاودانه مى‌مانند»[١] و فرمايد:

إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى‌ ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعِيراً- آنان كه اموال يتيمان را به ستمگرى مى‌خورند در حقيقت در شكمهاى خود آتش جهنّم را فرو مى‌برند و به زودى در آتش فروزان خواهند افتاد.»[٢] و فرمايد: إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِنا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ ناراً كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَزِيزاً حَكِيماً- كسانى كه آيات ما را انكار كرده‌اند، به آتشى در خواهيمشان آورد كه هر چه پوستهايشان پخته (و فرسوده) شود به جاى آنها پوستهاى ديگر آوريم تا عذاب را بچشند، خداوند پيروزمند فرزانه است»[٣] با آيات بسيارى كه در اين باب آمده است. (٢) و كسى كه تهديد خدا را دروغ شمارد و در دروغ انگارى خود يك آيه كتاب خدا را دروغ شمارد دچار كفر گردد و از كسانى باشد كه خداوند (در باره آنها) فرمايد: أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَما جَزاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِكَ مِنْكُمْ‌ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُرَدُّونَ إِلى‌ أَشَدِّ الْعَذابِ‌ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ‌- آيا به بخشى از كتاب (در باب باز خريد اسيران) ايمان مى‌آوريد و به بخشى ديگر (در باب تحريم كشتار) ايمان نمى‌آوريد؟ كيفر كسى كه چنين كند چيست جز خفّت و خوارى در زندگانى دنيا و در روز قيامت ايشان را به سخت‌ترين عذابها بازبرند و خدا از آنچه مى‌كنيد غافل نيست‌[٤]». (٣) بلكه ما مى‌گوييم كه خداوند عزّ و جلّ بندگان را بر پايه كردار خودشان كيفر مى‌دهد و آنها را به سبب كارها (ى بد) شان به علت توانايى (و اختيارى) كه به آنها داده و به آنها امر و نهى فرموده، باز خواست مى‌كند، و قرآنش بدين گوياست كه:

مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى‌ إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ‌- كسى كه كار نيكى پيش آورد، ده چندان آن پاداش دارد، و هر كه كار بدى پيش آورد، جز همانند آن كيفر نيابد و بر ايشان ستم نرود.»[٥] و خداى جلّ ذكره فرموده است: يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ‌- (ياد كنيد از) روزى كه هر كس هر آنچه از نيكى و بدى كرده است، حاضر يابد، و آرزو كند كه مگر بين او و كار بدش فرسنگها فاصله باشد؛ و خداوند شما را از خودش بر حذر مى‌دارد ...»[٦] و فرمود:

الْيَوْمَ تُجْزى‌ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ لا ظُلْمَ الْيَوْمَ‌- امروز هر كس بر وفق كار و كردارش جزا يابد، امروز

[١] البقرة، ٨١

[٢] النساء، ١٠

[٣] النساء، ٥٦

[٤] البقرة، ٨٥

[٥] الانعام، ١٦٠

[٦] آل عمران، ٣٠