بيخرد براى نابخردى خويش بيش از تبهكار به نابكارى خود گرفتار آيد و به راستى فردا بندگان به درجات برآيند و به اندازه خردهايشان به پروردگار خويش نزديك شوند.

(١) و فرمود ٦: خداوند خرد را به سه بخش كرده است. آن كه همه را دارد خردش كامل است و آن كه همه (آن سه بخش را) ندارد خرد ندارد: نيك شناختن خدا، نيكو طاعتى براى او، و نيك شكيبى بر فرمان خدا.

(٢) ترسايى از مردم نجران به مدينه درآمد و او را زبانى گويا و شكوه و هيبتى بود. كسى گفت: اى پيامبر خدا، اين ترسا چه خردمند است! (حضرت) گوينده را منع فرمود و گفت: خاموش، خردمند واقعى آن است كه خدا را يگانه شمارد و به فرمانبردارى او كار كند.

(٣) و فرمود ٦: دانش، دوست مؤمن است و بردبارى، وزيرش و خرد، رهبرش و كردار، سرپرستش و شكيبايى، فرمانده سپاهش و نرمخويى، پدرش، و نيكوكارى، برادرش. نژاد از آدم دارد و دودمان در پرهيزگارى؛ و مردانگى پيراستن مال باشد.[٢] (٤) و فرمود ٦: بر هر كس كه او را دستگيرى كردند واجب است كه پاداش دهد و اگر پاداشى نتوانست داد، (دست كم) ستايش كند و اگر نكرد نعمت ناشناسى كرده باشد.

(٥) و فرمود ٦: با يك ديگر دست بدهيد كه دست دادن كينه را بزدايد.

(٦) و فرمود ٦: مؤمن به هر خصلتى خوى گيرد ولى هرگز به دروغ و خيانت خوى نكند.

(٧) و فرمود ٦: به راستى برخى از شعر را حكمتهاست- و به روايتى، حكمتى باشد- و پاره‌اى سخنان را اثرى است جادويى.

(٨) و حضرتش ٦ به ابو ذرّ فرمود: كدام رشته ايمان استوارتر است؟ گفت: خدا و پيامبرش داناترند. فرمود: دوستى كردن در راه خدا و دشمنى‌ورزيدن به خاطر خدا، و دشمن داشتن براى خدا.[٣] (٩) و فرمود ٦: از نيكبختى آدمى زاده خيرجويى از خدا و خرسندى به حكم اوست‌

[١] در پاره‌اى نسخه‌ها به جاى« تسألنا»« تسأله عن عقله- او را از خردش مى‌پرسى» آمده است.

[٢] اين حديث پيشتر با اندك تفاوتى ياد شده است.( و مراد از پيراستن مال، زكاة و صدقات و انفاق است.- م.)

[٣] در كافى ج ٢ ص ١٢٥- ١٢٦ از عمرو بن مدرك طائى از ابو عبد الله ٧ روايت شده كه گفت:

پيامبر ٦ اصحاب خويش را فرمود: كدام رشته ايمان محكمتر است؟ گفتند: خدا و پيامبرش بدان داناترند، و پاره‌اى گفتند: نماز، و پاره‌اى ديگر: زكاة، و برخى گفتند: روزه و پاره‌اى: حجّ و عمره، و گروهى گفتند: جهاد، پس پيامبر ٦ فرمود: هر يك را كه شما گفتيد فضلى باشد ولى محكمترين رشته‌هاى ايمان دوست داشتن در راه خدا و دشمن داشتن در راه خدا و دوست گرفتن دوستان خدا و بيزارى جستن از دشمنان خداى عزّ و جلّ باشد.