رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤٤٥ - از سخنان آن حضرت
فرست همچنان كه بر ابراهيم و خاندان ابراهيم صلوات فرستادى، به راستى كه تو بسيار ستوده بس شكوهمندى».
(١) اى گروه مردمى (كه در اين مجلس گرده آمدهايد) آيا در اين باره اختلافى است؟ عرض كردند:
نه. آنگاه مأمون گفت: اين چيزى است كه [اصلا] در آن اختلاف نيست و همه بر آن اتفاق دارند.
آيا در باره «آل- خانواده» چيزى روشنتر از اين در قرآن دارى؟ (حضرت) ابو الحسن ٧ فرمود: به من بگوييد كه فرموده خدا: يس وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ- ياسين سوگند به قرآن حكمت آموز كه تو از پيامبرانى بر راهى راست»[١] مراد از كلمه «يس» كيست؟ علماء گفتند: يس، محمّد است و در اين شكّى نباشد. حضرت ابو الحسن ٧ فرمود: خداوند به محمّد و خاندان محمّد از اين (راه و با اين تعبير) فضلى داده كه هر كس هر چه بينديشد به كنه آن راه نبرد، و اين از آن روست كه خداوند بر هيچ كس جز بر پيامبران [صلوات اللَّه عليهم] سلام نفرستاده است. خداى تبارك و تعالى گفت: سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ- سلام بر نوح در جهانيان»[٢] و گفت: سَلامٌ عَلى إِبْراهِيمَ- سلام بر ابراهيم»[٣] و گفت: سَلامٌ عَلى مُوسى وَ هارُونَ سلام بر موسى و هارون»[٤] و نگفت: «سلام على آل نوح- سلام بر خاندان نوح» و نگفت «سلام على آل ابراهيم- سلام بر خاندان ابراهيم» و نگفته «سلام على آل موسى و هارون- سلام بر خاندان موسى و هارون» ولى خداى عزّ و جلّ گفت:
سَلامٌ عَلى إِلْياسِينَ- سلام بر خاندان ياسين»[٥] يعنى خاندان محمد. آنگاه مأمون گفت: من نيك دانستم كه اين شرح و بيان در معدن نبوّت است (و از منبع فيّاض رسالت تراويده است).
(امام فرمود): اين هم هفتمين (مورد).
(٢) ٨. امّا هشتم: گفته خداى عزّ و جلّ است: وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى- و بدانيد كه از هر غنيمتى كه به دست آوريد يك پنجم آن خاصّ خداوند و پيامبر و خويشاوندان (او) است ...»[٦] سهم خويشان (ذى القربى) را همتاى سهم خود و سهم پيامبرش ٦ كرد. پس اين، برترى و تفاوت ميان آن (خانواده رسول) و (ديگر افراد) امّت است، زيرا خدا ايشان را در جايى قرار داد و تمام مردم ديگر را در جايى پايينتر از آن. و براى ايشان همان سهمى را پسنديد كه براى خويش پسنديد و آنها را در اين (مورد)
[١] سوره مباركه يس، آيات يكم تا چهارم.- م.
[٢] الصّافات، ٧٩
[٣] الصّافات، ١٠٩
[٤] الصّافات، ١٢٠
[٥] الصّافات، ١٣٠
[٦] الانفال، ٤١