رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤٢٦ - پاسخ امام
جاهليّت (چون بتپرستان) مرده است. و (گواهيم) بر اين كه دين آنها پارسايى و پاكدامنى و راستى و درستى و كوشندگى و امانتپردازى، به نكوكار و تبهكار، طول سجود و نماز شب و پرهيز از محارم و چشمداشت گشايش با شكيبايى و خوش همنشينى و خوش همسايگى و احسان پراكنى و خوددارى از آزار، و گشادگى رخسار و خير خواهى و مهربانى با مؤمنان است.
(١) وضو، چنان كه خداوند در قرآن فرموده است، شستن روى و دو دست و مسح سر و دو پايست، يك بارش واجب و دو بار براى كامل كردن است، و هر كه (از دو بار) افزون كند گناه كرده است و مزد نبرد. و وضو را جز باد و پيشاب و غايط و خواب و جنابت نشكند. و هر كه بر روى پاپوش مسح كشد با خدا و پيامبر و قرآنش مخالفت كرده است و وضويش روا نباشد و اين از آن روست كه على ٧ در مسح بر پاپوش با ديگران مخالفت فرمود. عمر به او گفت: من پيامبر ٦ را ديدم كه (بر پاى پوش، كفش و موزه و مسحى) مسح مىكند. على ٧ فرمود: پيش از نزول سوره مائده يا پس از آن (ديدى)؟ گفت: نمىدانم. على ٧ فرمود: «ولى من به درستى مىدانم كه پيامبر خدا ٦ از آن گاه كه سوره مائده نازل شد ديگر بر دو پاپوش خويش مسح نكشيد.» (٢) غسل كردن از جنابت و ديدن رؤياى بلوغ (احتلام) و حيض، و غسل بر كسى كه مرده را لمس كرده است واجب است. و غسل روز آدينه و دو عيد (قربان و فطر) و در آمدن به مكّه و مدينه، غسل زيارت و غسل احرام (حجّ) و روز عرفه و نخستين شب ماه رمضان و شب نوزدهم و بيست و يكم و بيست و سوّم آن[١] سنّت و مستحبّ است.
(٣) نماز واجب: ظهر چهار ركعت، و عصر چهار ركعت و مغرب سه ركعت و عشاء آخر[٢] چهار ركعت و صبح دو ركعت است. پس، اين هفده ركعت باشد و سنّت (نافله) سى و چهار ركعت كه از آن ميان هشت ركعت پيش از ظهر و هشت ركعت بعد از ظهر و چهار ركعت پس از مغرب و دو ركعت نشسته پس از شام پسين- كه يك ركعت شمرده مىشود- و هشت ركعت در سحر و سه ركعت «وتر»[٣] و دو ركعت پس از «وتر» است.[٤] نماز در اوّل وقتهاست.[٥] و برترى (نماز) جماعت بر نماز
[١] اين سه شب از شبهاى مبارك قدر است.- م.
[٢] عشاء آخر- شام پسين.- م.
[٣] يك دو ركعتى و يك نماز يك ركعتى نخستين به نيّت شفع و آخرى را به نيّت« وتر» گزارند.
[٤] دو ركعت بعد از« وتر» نافله صبح است.
[٥] يعنى نماز در اوّل وقت خود گزارده شود. و در العيون[ و الصلاة في اوّل وقتها افضل- نمازگزاردن در اوّل وقتش افضل( و بهتر است)] آمده است.