رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٢٥ - آموزشهاى امام
باران بنوشيد كه پاكساز تن و دوركننده بيماريهاست، خداى عزّ و جلّ فرمايد: ... وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ ...- از آسمان آبى بر شما باريد تا شما را پاك كند و پليدى شيطان را از شما بزدايد».[١] (١) سياهدانه درمان هر درديست جز مسموميّت.
(٢) گوشت گاو بيمارىزا ولى شير و روغنش درمان است. (٣) زن باردار چيزى بهتر از خرماى تازه نخورد و به چيزى بهتر از آن خوراك آغاز نكند كه خداوند فرموده است: وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا- خرمابن را بجنبان تا خرماى تازه بر تو فرو ريزد.»[٢] (٤) كام فرزندان خود را با خرما برداريد، پيامبر خدا ٦ با حسن و حسين (عليهما السّلام) چنين كرد. (٥) هر گاه يكى از شما آهنگ هماغوشى با همسرش كرد شتاب نورزد و چندان درنگ كند كه او هم چون وى (آماده) گردد. (٦) هر گاه يكى از شما زنى ديد كه او را خوش آمد نزد همسر خود رود چه او نيز همان (ويژگى) را كه وى در ديگرى ديده است دارد و نبايد شيطان را به دل خويش راه دهد و بايد ديده از آن (زن بيگانه) بردارد، و اگر همسرى نداشت دو ركعت نماز گزارد و خدا را حمد بسيار گويد.
(٧) هر گاه يكى از شما آهنگ هماغوشى با همسرش كرد كم سخن گويد كه گفتار بدان هنگام لالى آورد.
(٨) هيچ يك از شما به درون عورت زنش ننگرد كه مايه پيسى شود. (٩) هر گاه يكى از شما آهنگ هماغوشى با همسرش كند بايد بگويد: «اللّهم انّى استحللت فرجها بامرك و قبلتها بامانك فان قضيت منها ولدا فاجعله ذكرا سويّا و لا تجعل للشّيطان فيه شركا و نصيبا- بار الها به راستى من عورت او را به فرمان تو بر خود حلال كردم و به امانت تو او را پذيرفتم و اگر فرزندى از او (برايم) مقدّر فرمودهاى وى را پسرى درست اندام فرماى و شيطان را در (نطفه) وى شركت مده و نصيبى مفرماى». (١٠) تنقيه از آن چهار (درمانى) است كه پيامبر خدا ٦ گفتنيها را پيرامون آنها گفته است (كه) بهترين درمانى كه مىكنيد تنقيه است و آن شكم را بزرگ كند و درد درون را بزدايد و پيكر را نيرو بخشد. (١١) بنفشه در بينى بچكانيد، زيرا پيامبر خدا ٦ گفت: اگر مردم مىدانستند در بنفشه چه خواصّى است آن را جرعه جرعه مىنوشيدند.[٣] (١٢) هر گاه يكى از شما آهنگ هماغوشى
[١] الانفال، ١١
[٢] مريم، ٢٥
[٣] بدانيد كه انسان، در كاربرد آنچه امامان عليهم السّلام پيرامون خواصّ پارهاى گياهان گفتهاند و حتى در تمام سخنانى كه در مورد پزشكى و درمانها فرمودهاند، بايد به آب و هوا و جايگاهها و مزاجهاى گوناگون توجّه و دقّت داشته باشد و آنچه متناسب با آب و هواى مكّه و مدينه گفته شده ممكن است در اقليم و آب و هوايى ديگر مناسب نباشد. مثلا اين كه گفتهاند عسل درمان همه دردهاست درست است ولى معنايش دردى ناشى از سردى مزاج است. و نيز شستشوى با آب سرد را كه براى التيام بواسير روايت كردهاند از اين روست كه اين بيمارى از گرمى است و همچنين ديگر موارد. رك: سفينة البحار، مجلّد دوّم ص ٧٨، گفته مشايخ در اين باب.( به هر حال به مصداق« هيچ عامى نيست مگر آنكه خاصّى و استثنايى در آن باشد» و نيز به لحاظ ضرورت و فوايد استشاره كه آن هم از اوامر قرآنى و فرمودههاى پيامبر اكرم و امامان صلوات اللَّه و سلامه عليهم است، بهتر است انسان حتى المقدور خود سرانه به درمان خويش نپردازد و حتما با پزشك مشورت كند.- م.)