رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١١٢ - آموزشهاى امام
برادرش غيبت نمىكند و حال آنكه خدا (ما را) از آن بازداشته و فرموده است: أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ- آيا هيچ كدام از شما خوش دارد كه گوشت برادر مردهاش را بخورد، كه البتّه از آن تنفّر داريد»[١]. (١) مؤمن در حال قيام در نماز دست بر هم ننهد تا شبيه كافران شود.[٢] (٢) كسى از شما ايستاده آب ننوشد زيرا موجب دردى شود كه درمانش نباشد، مگر خدايش شفا بخشد. (٣) هر گاه كسى از شما در نماز جانورى گرفت آن را در خاك كند يا بزاق بر آن اندازد يا در جامهاش بپيچد تا از نماز بپردازد. (٤) رو به پشت كردن كامل نماز را قطع مىكند و هر كس چنان كرد بايد نماز را با اذان و اقامه و تكبير از نو گيرد. (٥) هر كس ده بار قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ و مانندش إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ و برابرش «آية الكرسى» بخواند تا آفتاب برآيد، مالش را از آنچه بيم دارد، بيمه كند. (٦) و كسى كه پيش از برآمدن آفتاب قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ و إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ بخواند، هر چند هم ابليس بكوشد دستخوش گناه نشود. (٧) از چيرگى وام[٣] به خداى عزّ و جلّ پناه بريد. (٨) مثل اهل بيت (نبوّت) چون كشتى نوح است كه هر كه از آن واماند هلاك شد.[٤] (٩) بالا گرفتن جامه نظافتى براى نماز است، خداى تعالى فرمايد: وَ ثِيابَكَ فَطَهِّرْ- جامه خود را پاك دار»[٥] يعنى دامن بالاگير. (١٠)[٦] قاشقى عسل شفاست، خداوند فرموده: ... يَخْرُجُ
[١] الحجرات، ١٢
[٢] صدوق طاب ثراه در خصال از ابى بصير و محمد بن مسلم از حضرت صادق و پدرانش عليهم السّلام آورده است كه گفت: امير مؤمنان صلوات الله عليه فرمود: مؤمن در حال ايستادن برابر خداى عزّ و جلّ دو دست بر هم ننهد مگر آنكه ماننده كافران، يعنى مجوس گردد. و در دعائم الاسلام از جعفر بن محمد عليهما السّلام آمده است كه گفت: هر گاه به نماز ايستادى دست راست بر چپ و دست چپ بر راست منه زيرا اين تكفير اهل كتاب است ولى هر دو دست را پايين افكن چه براى آنكه از نماز به خود نپردازى مناسبتر است و طحاوى در اختلاف الفقهاء از مالك نقل كرده است كه دست بر روى دست نهادن در نمازهاى نافله كه قيامهاى طولانى دارد صورت مىگيرد ولى ترك آن مرا خوشتر است.
و نيز از ليث بن سعد روايت كرده است: فرو آويختن دو دست در نماز نزد من خوشتر است مگر آنكه قيام به درازا كشد.
[٣] مراد زيادى وام و بدهى و تسلّط انديشه باز پرداخت آن است كه بر جان آدمى چيره مىگردد و همّش را تمامى مصروف مىدارد.- م.
[٤] در متن چنين است« مثل اهل البيت سفينة نوح من تخلّف عنها هلك» از پيامبر خدا ٦ به هر دو طريق خاصّه و عامّه مروى است كه فرمود:« مثل اهل بيتى كمثل سفينة نوح من ركبها نجا و من تخلّف عنها هلك- مثل اهل بيت من چون كشتى نوح است كه هر كه بر آن نشست برست و هر كه از آن واماند هلاك شد.»
[٥] المدثر، ٤
[٦] مراد از« بالا گرفتن دامن» آن است كه دامن و قبا و هر جامه ديگر را كوتاه گيريد( نه آنكه جامه بلند بپوشيد و به وقت ضرورت دامن آن را برچينيد) حضرت امير مؤمنان ٧ جاى ديگر در نهج البلاغه مىفرمايد داشتن دامن كوتاه به طهارت و اقتصاد نزديكتر است. جهت طهارتى آن است كه دامن بلند به زمين كشيده و پليد مىشود، امّا جهت مقرون بودن به اقتصاد در درجه اول كمتر مصرف كردن پارچه و سپس كم هزينهتر بودن شستشوى لباس كوتاه است و به علاوه اگر اقتصاد را به معنى اعتدال و توازن رفتار بگيريم دامن بلند داشتن و بر زمين كشاندن نشانه تكبّر و تفاخر و دامن كوتاه داشتن مظهر فروتنى و تعادل محسوب مىشود.- م.