آموزه مهمّى كه در باب فلسفه آفرينش جهان و انسان از منظر دين اهمّيت دارد، اين است كه خداوند، جهان را براى انسان، و انسان را براى آزمايش آفريده است. در اينجا به نمونه‌هايى از آيات قرآن كريم كه بيانگر اين آموزه مهّم دينى‌اند اشاره مى‌شود:

و هُوَ الذّى‌ خَلَقَ السَّمواتِ وَ الْارْضَ فىِ سِتَّةِ ايَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلىَ الْماءِ لِيَبْلُوَكُمْ ايُّكُمْ احْسَنُ عَمَلًا.[١] و اوست آن [خداى‌] كه آسمانها و زمين را در شش روز بيافريد و عرش او بر آب بود، تا شما را بيازمايد كه كدام يك نيكوكارترند.

الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا.[٢] آن [خداى‌] كه مرگ و زندگى را بيافريد تا شما را بيازمايد كه كدام يك از شما نيكو كارترند.

انَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْارْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ ايُّهُمْ احْسَنُ عَمَلًا.[٣] ما آنچه را بر زمين است مايه آرايش آن ساخته‌ايم، تا آنان را بيازماييم كه كدام يك نيكوكارترند.

امام سجّاد (ع)، در اين قسمت از نيايش و ستايش خود، پس از ياد كَردِ اجمالى از پاره‌اى نعمتهاى خداوند، مانند ابزارهاى قبض و بسط (رگ و پى و اندامها) و مايه‌هاى اندوه و گشايش و غم و شادى، و توانايى‌هاى بالقوّه‌اى كه در نهان وجود انسان است، و روزى‌هاى انبوه و پاكيزه، و فرآورده‌هاى اين جهان، كه زمينه ساز انجام دادن كارهاى اختيارى انسان است، به گونه‌اى بسيار دقيق و با حرف عطفِ «ثُمَّ» كه به معناى «پس، سپس، باز، آن گاه، بعد و ...» آمده و بيانگر ترتيب با فاصله زمانى است، به فلسفه «امر و نهى» (تكليف) اشاره فرموده است.

ثُمَّ امَرنا لِيَخْتَبِرَ طاعَتَنا، وَ نَهانا لِيَبْتَلىِ شُكْرَنا. سپس بر پيروى از خويش، فرمان داد تا اطاعت ما را از خويش بيازمايد، و از آنچه نبايد، ما را باز داشت تا در شكرگزارى، ما را

[١] - هود، آيه ٧

[٢] - ملك، آيه ٢

[٣] - كهف، آيه ٧