اگر آثار باقيمانده ايمان و عمل صالح، نفس گناه آلود انسانى را در حدّ و مرز جاذبه كلّى حق و شعاعهاى آن نگاه داشت، اگر چه سنگينى و آلودگى به گناه، او را رها نمى‌كند، نيروهاى معنوىِ برتر، بدان مى‌پيوندند و به شفاعت آن، برمى‌خيزند و بيشتر از استحقاق و سزاوارى او را به سوى خويش مى‌كشانند و از آلودگىِ گناه و تاريكىِ آن، پاك و روشنش مى‌سازند. اگر با اصرار برگناه و تكرار آن، «فطرت» آدمى از حركت به سوى خير و حق، باز ايستد و از جاذبه آن، دور نگهداشته شود، برخوردار از رحمت نمى‌گردد.

با اين مقياس و معيار، مى‌توان به آيات قرآن و رواياتِ رسيده از اولياى معصوم خداوند، درباره «شفاعت» نگريست و به دركى جامع و اثرگذار در سعادت آدمى، رسيد.

خداى مهربان، وعده فرموده است كه اگر از گناهان بزرگ دورى گزينيد، از گناهان كوچكِ شما، در مى‌گذرم:

إِن تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُم وَنُدْخِلْكُم مُدْخَلًا كَرِيماً.[١] اگر از گناهان بزرگى كه از آن بازتان مى‌دارند، دورى كنيد، بدى‌ها و گناهان [كوچك‌] شما را از شما بزداييم و شما را به جايگاهى گرامى درآوريم».

اين همان جايگاه رفيع و گرامى است كه امام (ع) در پرتو ستايش و پاسداشتِ نعمتهاى انبوهِ خداوند، از او مى‌طلبد.

الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِنَ الْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ فَلَا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى‌.[٢] «آنان كه از گناهان بزرگ و زشتكارى‌ها

[١] - نساء، آيه ٣١

[٢] - برخى گفته‌اند:« اللَّمَمْ»، در اين آيه، گناهان خُرد و كوچك و اندك است. برخى ديگر گفته‌اند: مقصود، گناهى است كه‌كسى بر انجام دادن آن تصميم مى‌گيرد؛ ولى انجام نمى‌دهد. برخى ديگر گفته‌اند:« لَمَمْ»، گناهانى است كه گه گاه، نه به اصرارْ از آدمى سرمى‌زند، كه بر اين اساس، شامل گناهان صغيره و كبيره مى‌شود و همگون با محتواى آيه است:« والّذينَ اذا فَعَلُوا فاحِشَةً اوْ ظَلَمُوا انْفُسَهُمْ ذَكَروُاللَّهَ فَاسْتَغْفَروا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ الّا اللَّهُ وَ لَمْ يُصِّروُا عَلى‌ ما فَعَلُوا وَ هُمْ يَعْلَمُونَ؛ و آنان( نيكوكاران) كه چون كار نكوهيده و زشتى كنند يا[ با ارتكاب ديگر گناهان‌] برخويشتن ستم كنند، خداى را به ياد آرند و براى گناهانشان آمرزش خواهند[ و جز خدا كيست كه گناهان را بيامرزد] و بر آنچه كرده‌اند، در حالى كه‌[ بدى و كيفر آن را] مى‌دانند، نپايند»( آل عمران، آيه ١٣٥). در روايات رسيده از امامان( ع) نيز، در تفسير« لَمَمْ»، همين معنا اراده شده است( الخصال، ص ١٥٦).