اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ١١١ - شرايط دعا و آداب كمال آن
در توضيح اين آيه، امام صادق (ع) فرمود: يعقوب، آمرزش از خداوند براى فرزندانش را تا سحرگاه به تأخير افكند.[١] روشن است كه اين تأخير براى آن بود كه سحرگاه وقت اجابت دعاست.
|
هر گنج سعادت كه خدا داد به حافظ |
از يُمن دعاىِ شب و وِرد سحرى بود. |
|
امام صادق (ع) فرمود:
اغْتَنِمُوا الدُّعاءَ عِنْدَ خَمْسَةِ مَواطِنَ: عِنْدِّ قَرائَةِ الْقُرآنِ، وَ عِنْدَ الْاذانِ، وَ عِنْدَ نُزوُلِ الْغَيْثِ، وَ عِنْدَ الْتِقاءِ الصَّفَّينِ لِلشَّهادَةِ، وَ عِنْدَ دَعْوَةِ الْمَظْلُومِ، فَانَّها لَيْسَ لَها حِجابٌ دُونَ الْعَرْشِ.[٢] در پنج هنگام، دعا كردن را غنيمت شماريد:
هنگامى كه قرآن مىخوانند؛ هنگامى كه اذان مىگويند؛ هنگامى كه باران مىبارد؛ هنگامى كه مجاهدانِ براى نيل به شهادت، در راه خدا مىجنگند؛ هنگامى كه ستمديدهاى نفرين مىكند؛ زيرا آهِ مظلوم، حجابها را مىدرد و به عرش خدا مىرسد.
«اگر در ژرفاى اين هنگامها و هنگامهها و ويژگىهاى آنها بنگريد، در همه آنها شما با جهان و پديدهها و حركت و نو شدن و فَيَضانِ حيات، در ارتباطيد. بدين گونه، انسان در عبادت خود و به هنگام خواندن دعاهايى كه براى آنها وقتى تعيين شده است، نه تنها از جهان هستى (يعنى جهانى كه همه پديدهها در آن در حال رشد و حركت و حياتاند) احساس جدايى نمىكند؛ بلكه در ارتباط مستقيم با آنها قرار مىگيرد و به شكوه و زيبايى آنها توجّه مىيابد، و در برابر خالق آنها خضوع مىكند؛ با آسمانها و كهكشانها، با نور و سپيده و طلوع، با آفتاب و ظهر و بلوغ، با شب و عمق و ژرفايى، با بيدارى در سحر و خلوت و راز ورزى، با فضاى مينوى پس از طلوع فجر تا طلوع آفتاب، با صحراهاى خاموش، با تُندَرها و آذرخشها، با هلالها و افقها و ... و بدين گونه، جهان برون با جهان درون در هم مىآميزد، و ضمير انسانى، مانند رودخانهاى كه متّصل به اقيانوسهاست، به هستىها متّصل مىشود و به عظمت آفريننده هستىها مىانديشد، تا اندك اندك، از آن
[١] - الصافى، ص ٢٧٨
[٢] - سفينةالبحار، ج ٢، ص ١٨٢