اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٤٥٤ - ٣ چيرگى آدمى بر ديگر آفريدگان

كه از سوى اوست، براى شما رام ساخت. هر آينه در اين [كارها] نشانه‌هاست براى مردمى كه مى‌انديشند.

چكيده سخن، در اين بخش از ستايش، اينكه خداى تعالى ما را آفريد و چهره ما را بنگاشت و نيكو و زيبا بنگاشت و در پيكرمان ويژگى‌ها و عناصِر و ابزارهايى با اعتدال و هماهنگىِ شگفت‌انگيز، بر نهاد. وجودمان را در ابعاد و افقهاى گوناگون، چه در حيات روحى و چه در حيات جسمى، به سامان كرد. آن گاه به نيازهاى بى شمار ما نگريست، پس روزى‌هاى پاك و پاكيزه را به سوى ما روان ساخت و در پرتو عقل و خرد، اين گوهر ويژه انسانى، و روحى كه در ما دميد، ما را بر ديگر آفريدگان برترى بخشيد و آنها را به تسخيرمان در آورد، و فرشتگان را در برابرمان به كرنش و فروتنى واداشت:

فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ.[١] چون اندام او را درست و آراسته كردم و از روح خويش در او دميدم، او را سجده‌كنان در افتيد.

از همين روست كه امام زين العابدين (ع)، دامنه ستايش و سپاسگزارى‌اش را تا همه افقهاى دور دست و كرانه‌هاى هستى، گسترد و هماهنگ با همه جهانيان، به ستايش و سپاسگزارى پرداخت: سپاس و ستايشْ خدايى راست كه ما را زيبا و نيكو بيافريد، و روزى پاكيزه را بر ما روان ساخت، و چيرگىِ ما بر همه آفريدگانش را مايه برترىِ ما قرار داد. از اين رو، جهانيان در پرتو توانايى‌اش، ما را فرمانبردارند و به عزّت و صلابت و در سايه‌سار ارجمندى‌اش، به طاعتگزارىْ ناچار.

به راستى، اى خداى كريم! اين همه نوازش و نعمت‌بخشى را چگونه مى‌توانم پاس دارم و اين همه نيكويى و زيبايى و زيبانگارى را با چه زبانى بستايم؟! و به گفته لسان الغيب:

با آن خطاب مرد افكن، چه كنم كه فرمودى:

[١] - حجر، آيه ٢٩