یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٢ - یادداشت ایران و اسلام
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٨١
از موالی است، ایضاً ابوالعتاهیه قاری و زاهد است (ضحی الاسلام ج ١، ص ١٩٤، فجرالاسلام ص ٢٨٦)، رجوع شود به ابن اثیر و غیره، ایضاً موعظه عمرو بن عبید به منصور، ص ٣٠٠.
٣١. واصل بن عطا که شهادت علی و طلحه و زبیر را بر یک دسته سبزی مقبول نمیشمارد، از موالی است. ص ٢٩٤ (در صفحه ٢٩٦ میگوید واصل از موالی بود).
موالی
٣٢. عمرو بن عبید و واصل از موالی بودند (ص ٢٩٦).
موالی
٣٣. حسن بصری که از موالی است میان علی و معاویه قضاوت نمیکند (ص ٣٠٠).
موالی
٣٤. جمله «لوکان سالم مولی حذیفة حیاً لولّیته» بالاخره هرچه هست از عدم حکومت روح عربیت حکایت میکند (ضحی الاسلام ص ٢٣، جلد اول).
اشتباه عرب
٣٥. عرب اسلام را با حساب خون خود اشتباه کرد (ص ٢٣ ضحی الاسلام جلد اول).
علی و مساوات
یادداشتها ج١٠ ٨١ یادداشت ایران و اسلام ..... ص : ٧٧
ی و نژادی (ص ٢٣ ضحی الاسلام جلد اول)
٣٧. تعصب احمقانه اعراب علیه موالی (ضحی الاسلام ص ٢٤).
اینها حکایت میکند که شعوبیگری عکس العمل ضعیفی بوده است که ایرانیان مؤمن علیه خلفا ابراز میداشتهاند. ایضاً حجاج و تعصب عربی (ص ٢٥ و ٢٧).
دو محیط:
علمی، سیاسی
٣٨. در محیطهای علمی از آن تحقیرها وجود نداشت (ص ٢٨).
قحطبه عرب علیه عرب سخن میگوید
٣٩. پس دو جریان وجود داشته است: جریان محیطهای علمی و مذهبی که مناط، علم و فضیلت و تقوا بود و برنده موالی بودند، و محیطهای سیاسی (ص ٢٩- ٣٢).
وصیت منصور درباره اهل خراسان
٤٠. قحطبه طائی که خود عرب است علیه عرب سخنرانی میکند (ص ٣٥).
٤١. وصیت منصور به مهدی درباره اهل خراسان (ص ٣٦).