یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٦٢ - خلاصه بحث ٤ مهر ٥٤ در جلسه پزشکان درباره قرآن و منطق دیالکتیک

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٥٦١

خلاصه بحث ٤ مهر ٥٤ در جلسه پزشکان درباره قرآن و منطق دیالکتیک

١. دیالکتیک نام یک منطق است نه یک فلسفه.

٢. فرق فلسفه و منطق

٣. قدیمترین منطقها منطق ارسطوست.

٤. قیامها علیه منطق ارسطو، از آن جمله منطق هگل که منطق دیالکتیک [است.]

٥. دو گروه شاگردان هگل: دست راستی و دست چپی، که دست راستی [دارای] طرز تفکر الهی و محافظه کارانه است و گروه دست چپی ماتریالیستی و انقلابی است.

٦. کارل مارکس جزء گروه دست چپی است. مارکس فقط ماتریالیسم [را] بر پایه منطق دیالکتیک قرار داد. کارل مارکس نه طرز تفکری در ماتریالیسم دارد و نه در دیالکتیک. نظریه اختصاصی مارکس که بیشتر مطالعاتش درباره تاریخ و جامعه شناسی بود نه فلسفه، ماتریالیسم تاریخی است.

٧. آیا شاگردان مارکس و از آن جمله انگلس تصرفا [تی کردند] و سر و صورتی به منطق دیالکتیک دادند؟

سه اصل هگل

٨. دیالکتیک هگل سه اصل اساسی دارد: حرکت، تضاد به معنی اینکه هر چیزی خودش است با ضد خودش و یا مجموع اموری ناسازگار است و همین ناسازگاری منشأ حرکت است، اصل سوم نحوه جریان حرکت است که بر اساس عبور از ضد به ضد دیگر و در مرحله ترکیب [است] که این جریان به عنوان مثلث «تز، آنتی تز، سنتز» بیان میشود.

یادداشتها ج١٠ ٥٦١ خلاصه بحث ٤ مهر ٥٤ در جلسه پزشکان درباره قرآن و منطق دیالکتیک ..... ص : ٥٦١

ر به معنی این است که هر چیزی ضد خودش را بالقوه دارد و پرورش میدهد و حالت دوم نفی حالت اول است.

٩. هگل تعبیر خود را در کادر «افراط و تفریط و تعادل» بیان کرده است. (ایراد این است که تعادل چگونه به ضد خودش تبدیل