یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٤ - سخنرانی دکتر بهزاد در انجمن دوستداران سخن در مجله سخن شماره آذر ١٣٣٨

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٣٣

جریان آب زیرزمینی ...

٢. ص ٢:

لامارک اول کسی بود که نظریه تحول [را] به صورتی مشروح و متکی به دلایل و با مراعات جنبه علمی و بهطور مثبت بیان داشت.

ص ٢: لامارک به خلق الساعه معتقد بود.

ص ٢:

لامارک معتقد بود که عامل اصلی تغییردهنده جانداران «محیط زندگی» است به این معنی که وقتی که تغییر کلی در شرایط جدید زندگی واقع شد، احتیاجات جدید پیدا میشود.

احتیاجات جدید الزاماً اعمالی را ایجاب میکند. وقتی که اعمال، وضعی پیدا کند به ناچار عادت پیدا میشود. وقتی عادت پیدا شد نیاز به عضو جدید پیدا میشود و یا عضوی را زیاد به کار میبرد و یا عضوی را استعمال نمیکند. (این سه امر مربوط به احتیاج است نه مربوط به عادت).

لامارک در پیدایش عضو جدید، کیفیتی به نام ارگاسم را دخیل میداند به این معنی که میگوید چون تغییر شرایط، عادت جدید میآورد و عادت جدید سبب میشود که بعضی از جاهای بدن بیشتر تحریک گردد، تحریک این نقاط باعث کشیده شدن مایعات بدن به سوی خود میشود و در نتیجه این عمل کشش خاصی در ناحیه تحریک شده ایجاد میگردد و ساختمان مخصوص و مناسبی!!! در آن نقطه پدید میآید. در حالت دوم یعنی وقتی که عضوی زیاد به کار رفت، آن عضو رفته رفته تقویت میشود و شکل و صورت جدیدی مناسب با