یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٠ - امر به معروف و نهی از منکر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٧٩

و اعلموا رحمکم اللَّه انکم فی زمان القائل فیه بالحق قلیل و اللسان عن الصدق کلیل و اللازم للحق ذلیل، اهله معتکفون علی العصیان مصطلحون علی الادهان، فتاهم عارم و شائبهم آثم، عالمهم منافق و قارئهم مماذق، لایعظم صغیرهم کبیرهم و لایعول غنیهم فقیرهم.

١١٧. در جلد سوم ضحی الاسلام ص ٦٤، ایضاً ص ٧٣ بحثی دارد در عقیده معتزله و غیرهم در باب امر به معروف و نهی از منکر.

١١٨. از صفحه ٨٠ جلد سوم ضحی الاسلام و بعضی جاهای دیگر مثل صفحه ٦٥ برمیآید که فکر احتمال اثر در امر به معروف در مقابل عقیده خوارج است که ثوره و انقلاب را در هر حال واجب میدانند، خواه ترتب اثر و نتیجه معلوم باشد یا نباشد و به عبارت اخری دخالت منطق را در امر به معروف و نهی از منکر لازم نمیدانند.

١١٩. در صفحه ٢١ ضحی الاسلام تعالیم معتزله را مبنی بر پنج اصل میداند: توحید، عدل، وعد و وعید، منزلة بین منزلتین، امر به معروف و نهی از منکر. قسمت آخر را در صفحه ٦٤ شرح میدهد.

١٢٠. نهی از منکر که به نحو اعراض و ترک معاشرت بوده باشد:

رجوع شود به تفسیر صافی ذیل آیه کریمه و علی الثلاثة الذین خلّفوا ... (توبه/ ١١٨)

١٢١. قبلًا گفتیم که امر به معروف و نهی از منکر متوقف بر شجاعت است و حتی جمله لایصانع- که در نمره ٨٠ گذشت- بیان شجاعت است. ولی همان طوری که قبلًا گفتیم که عقل و منطق باید در امر به معروف دخالت کند، شجاعت باید مقرون به منطق باشد. در مقدمه کتاب سیمای شجاعان مینویسد:

شجاعت به منزله الماس برنده چند لبهای است که چگونگی اثراتش کاملًا بستگی دارد به طرز استعمال و موارد استعمال هر یک از آن لبهها.