یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥٨ - امر به معروف و نهی از منکر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٥٧

شود و حتی در اختیار قرار دادن حکومت نیز از مقدمات لازمه است).

باب آداب محتسب (این در حقیقت همان آداب حسبه است که قبلًا گفت درجاتی دارد و آدابی):

این آداب عبارت است از علم و ورع و حسن خلق و از آن جمله قطع علایق که امیر علیه السلام فرمود: و ان لا یتبع المطامع. غزالی در اینجا داستان گربه را آورده است.

و از جمله چیزهایی که دلالت میکند بر لزوم رفق، دستوری است که به موسی در مواجهه فرعون داده شده و همچنین حکایت جوانی که گفت: «أتأذن لی فی الزنا؟» و همچنین حدیث عرب و شتر و حدیث عایشه و یهودیان وحدیث شقرانی.

بعد غزالی وارد منکرات مألوفه در عبادات میشود:

از آن جمله منکرات مساجد مثل بد نماز خواندن، منکرات در قرائت قرآن مثل آنچه در مجالس فاتحه برقرار است و لباس حریر پوشیدن خطیب و دروغگویی وعاظ که فقط بعضیها مواظب و مراقب بودهاند و تزین خطیب و آرایش او و جلب نظر زنان. ولی در زمان حاضر یگانه چیزی که در مساجد منکر شمرده میشود صندلی گذاشتن است! البته تعاهد نعلین لازم است!

از آن جمله است منکرات بازارها از قبیل دروغ در مرابحه و رأس المال و ربا و فروختن آلات معصیت.

از آن جمله منکرات شوارع از قبیل دکان بر سر راه، گرفتن معابر و حیوان نگاه داشتن و خار حمل کردن و کشتن گوسفند بر سر راه مسافر و حاجی و کشتن خروس، زباله را توی کوچه ریختن، ناودان توی کوچه و برف توی کوچه ریختن، آب حوض در جوی ریختن.

از آن جمله است منکرات حمامات از قبیل نجاست کاری و کثافت کاری.

از آن جمله منکرات ضیافتهاست.

از آن جمله است منکرات عامه.