یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٧ - امر به معروف و نهی از منکر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٤٦

خمتذکر میشود که کسی نباید مزاحم کسی شود. البته حق نصیحت و ارشاد و تذکر را دولت نمیتواند سلب کند ولی حق این است که به افراد هم نمیتوان حق مزاحمت داد. در اسلام راجع به روزه خوار میگویند که ابتدا باید چند بار به او تذکر دهند و بعد ... مردم باید دولت را وادار کنند به حسن اجرا، نه اینکه جلو مردم را بگیرد و خودش هم عمل نکند و احترام ماه مبارک رمضان پامال شود.

٢٨. مرحوم حاج شیخ مرتضی انصاری (اعلی اللَّه مقامه) در فرائد الاصول معروف به رسائل- که عالیترین و تحقیقیترین کتب اصولی است که الان در دست است- در ذیل آیه نفر فرق میگذارد بین بیان و نقل آثار دینی و بین وعظ و ارشاد، و البته مقصود ایشان این است که آیه نفر متوجه به وعظ و تذکر است. ما میگوییم سه مرحله است: نقل اخبار و دیگری وعظ و سومی اجرا. آیات امر به معروف نمیخواهد موضوع ارشاد جاهل را بیان کند و لااقل اختصاص به آن ندارد. امر به معروف بیان معروف و نهی از منکر بیان منکر نیست، بلکه امر در آنجا وادار کردن و ترویج معروف و مقصود از نهی بازداشتن و جلوگیری از منکرات است.

٢٩. آیه تعاون بر برّ و تقوا مؤید این است که بعضی از کارها را با اشتراک و همکاری باید انجام داد و همچنین است آیه «اگر آنها را در زمین متمکن گردانیم نماز را اقامه و ...»

٣٠. امر به معروف و نهی از منکر بدون برنامه معنا ندارد و ما باید اعتراف کنیم که تا کنون برنامهای برای اصلاحات و امر به معروف و نهی از منکر نداشتهایم و به همین دلیل است که تا کنون نتوانستهایم از این ماده بزرگ استفاده کنیم.

آنچه در دین درباره شأن امر به معروف و نهی از منکر گفته شده همه دست بالاتر از این نمیشود گفت. کدام دین است که اینقدر توصیه و تأکید درباره چنین امری کرده باشد و چنین اصلی جزء مواد قانونی آن دین باشد؟ ولی معنای این مطلب این است که مادهای بزرگ در دین ما گنجانده شده، اما باید ببینیم که تا کنون از این ماده