یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٨ - امر به معروف و نهی از منکر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٤٧

بزرگ چه استفادهای کردهایم. نه تنها استفاده نکردهایم، بلکه ضررها کرده و میکنیم، به علت اینکه ما همیشه میخواهیم بدون تعقل و بدون به کار بردن قوه عقل و بدون برنامه با دین و مسائل دینی مواجه شویم و این هم ممکن نیست. خوب بودن ماده قانونی کافی نیست، برنامه داشتن و با برنامه معقول از آن ماده استفاده کردن شرط لازم است.

٣١. امر به معروف مثل جهاد است [١] که اگر احتمال ضرر را از آن بگیریم [٢]، نه این است که افرادی استثنایی از آن خارج میشوند بلکه موضوعش نادر و کالمعدوم میشود، مخصوصاً در مواردی تصریحاتی دارد که کلمة حق عند امام جائر که قطعاً بدون ضرر نیست و هم اینکه عمل بزرگان و حدیث من رأی سلطاناً جائراً مستحلًا لحرم اللَّه ... معنا ندارد با عدم احتمال ضرر. و اما اینکه شرط کردهاند که احتمال اثر باید داده شود درست است و این دلیل است که با امر به معروف و نهی از منکر نباید به مانند یک امر تعبدی رفتار کرد، بلکه ما باید هدف و نتیجه را در نظر بگیریم و از لحاظ مورد، توجه به نتیجه و عکس العمل داشته باشیم.

٣٢. امر به معروف چون تنها گفتن و بیان نیست بلکه اجراست، باید دید از چه طریقی بهتر اجرا میشود. شک ندارد که جلو افتادن در عمل و پیشقدمی در عمل بهترین طریق اجراست. باید جلو افتاد و مردم را تشویق کرد.

در نهی از منکر هم باید مبارزه با فساد باشد نه با فاسد. مبارزه با فاسد معنایش این است چرا آن شخص مرتکب شده نه این شخص.

اگر مسلمانان میخواهند امر به معروف بکنند باید مثلًا مؤسسات نشر کتاب به وجود آورند، مدارس مفید به وجود بیاورند، بیمارستان تأسیس کنند، بنگاه حمایت یتیمان و مؤسسه خیریه