یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٦ - یادداشت اسلام و مقتضیات زمان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٤٥

اما جاهل [١].

٧. پسند، شرایط واقعی

٨. مجازاتها، قوانین جزایی، مدنی، وضع مالیات، جلوگیری از آبستنی

٩. دلیل راسل بر اینکه اخلاق جنسی باید عوض شود

١٠. پدیده و قانون

١١. پدیده زمان مظهرچه قدرتی است؟

١٢. نو و کهنه و مثال کفش

١٣. طبیعت و حفظ نسبت، نه منع رشد عضو

١٤. جاهل میان پسندها و هوسها با شرایط واقعی و میان مظاهر جاه طلبیها و مظاهر شکفتن عقل و علم و ذوق و میان پدیده و قانون و میان ماده متغیر و معانی ثابت و میان حفظ نسبت و رشد عضو و میان اصول فطری مثلًا در باب قوانین جزایی و اخلاق جنسی و غیر جنسی و نوسانات بیمنطق اجتماع و بالاخره میان نوسان انحرافی و تحول و تکامل فرق نمیگذارد.

١٥. معنی فطرت چیست؟ امور فطری نوعی ذاتی هستند که سؤال «لِمَ» و چرا در آن نیست، مثل اینکه اجسام یکدیگر را جذب میکنند و نام این را نیروی جاذبه گذاشتهایم اما اینکه چرا یکدیگر را جذب میکنند دیگر جای چرا نیست، یا اینکه دو عنصر مثلًا اکسیژن و هیدروژن با یکدیگر میل ترکیبی دارند، خاصیت آنها این است که اینچنین باشند، مگر اینکه اینها خودشان خودشان نباشند که میل ترکیبی نداشته باشند. همچنین است سؤال از اینکه چرا نباتات میرویند و چرا حیوانات حس و حرکت دارند. انسان نیز با یک سلسله خواص طبیعی و فطری در این جهان میآید. البته میتوانیم انسان را از انسانیت خودش خارج کنیم تا خواصش نیز عوض شود، اما تا انسان است همین خواص را دارد. مثلًا میشود انسان را کشت