یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٩ - اسلام و مقتضیات زمان
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٢٨
نفس و کمالات بشری هم عوض میشود.
از این جهت گروهی حاضر نیستند اموری را که اسلام برای آنها ثبات قائل نیست، آنها را اصل ثابت نمیداند تغییرپذیر بدانند. خیال میکنند اسلام مد لباس و کفش و مَرکب آورده است. اینها خیال میکنند مثلًا چون پیغمبر اکرم اسب و شتر و قاطر و الاغ سوار شده است پس ما باید به آن حضرت تأسی کنیم، چون پیغمبر تیراندازی را مستحب کرده است پس الآن هم باید تیر و کمان تهیه کرد، در صورتی که آنچه اسلام میخواهد در همه زمانها ثابت است. اسلام میگوید: و اعدّوا لهم ما استطعتم من قوة.
هدفهای اسلامی همیشه ثابت است ولی وسایل وصول به هدفها متغیر است. اسلام هرگز برای وسیله رسیدن به هدف جمود به خرج نمیدهد. مثلًا عزت مسلمین و اهل ایمان و استقلال آنها و زیردست کفار واقع نشدن آنها یکی از هدفهای اصلی اسلام است [١]. اسلام میان ایمان و عزت و علوّ، تلازم قائل است (الاسلام یعلو و لا یعلی علیه) و به حکم آنکه مقدمه واجب واجب است، هرچیزی که استقلال اجتماعی و اقتصادی و سیاسی اسلامی متوقف بر آن باشد اسلام آن را واجب دانسته است.
ما که نباید انتظار داشته باشیم که اسلام هی بگوید یا ایها الذین آمنوا! چون در این عصر معالجه بیماران احتیاج دارد به تأسیس بیمارستانهایی چنین و وسایلی آنچنان، پس اقدام کنید به ساختن بیمارستان.
١٩. چند مطلب را ما باید به عنوان اصل مسلّم بپذیریم:
الف. اسلام نیامده است که اوضاع اجتماع را ثابت نگه دارد و جلو تغییرات و تبدیلهایی که لازمه خلقت نوع بشر است (برخلاف
[١] مسئله تغییر خط از مسائلی است که فی حد ذاته حکمی ندارد ولی یک حکم اصلی در اینجا هست که آن عزت و استقلال و هضم نشدن و حفظ مآثر علوم و معارف است، و الّا حروف لاتین و عربی یکسان است. اینجاست که اهل اجتهاد باید با توجه به اصول اسلامی در این مسئله اظهارنظر کنند.